This artist rendering provided by the journal Science shows the ivory-billed woodpecker, thought to be extinct, that has reportedly been sighted in eastern Arkansas, a Cornell University researcher says in a paper released Thursday, April 28, 2005. John W. Fitzpatrick of Cornell University said there have been several.

Yahoo! News By MELISSA NELSON, Associated Press Writer

DIXIE, Ark. - The Arkansas swamp that's home to the recently rediscovered ivory-billed woodpecker is a forbidding place, and visitors searching for birds above are wise to scan for snakes below.

Some officials believe the remoteness and dangers of the 800-acre tract where the bird is believed to live are enough to deter all but the most determined bird watchers, but others aren't so sure.

"This is just a special thing. Thousands of people will want to come right here," said Sam Hamilton, director of the U.S. Fish and Wildlife Service's Southeast region. "This is the world's greatest woodpecker."

The strikingly beautiful bird — sometimes called the white-back, pearly bill, poule de bois and even Lord God bird — was thought to have been extinct for decades when a kayaker found one in February 2004. Cornell University and a number of government agencies announced the discovery Thursday, and researchers took a handful of outsiders Friday to the site of the find.

The rare bird — a little larger than a crow, with a wing span of about 19 inches — can easily fly about undisturbed in the swamp. It's hard for humans to even reach it, and once they do, it's hard to focus on bird watching.

One team that recently searched for the bird counted 17 poisonous cottonmouth snakes in 20 minutes, said Doug Zollner, an ecologist on the research project.

Stopping his motorized canoe on the river to describe the search efforts, Dennis Widner, a manager of the Cache River National Wildlife Refuge, said he wasn't worried about an influx of bird watchers possibly disturbing the bird because the region is so remote.

"It's dangerous work to be out in these swamps," Widner said.

The remoteness could be one reason Gene Sparling became the first person known to have seen an ivory-billed woodpecker since 1944.

To help verify Sparling's find, Cornell students spent part of their winter helping researchers sweep the swamp searching for roost holes large enough to hold the stately bird. To date, only six people have seen the ivory-billed woodpecker since Sparling found it.

The bird is known for the two-note rap of its bill as it rips into tree bark in search of edible grubs and beetle larvae. It became known as the Lord God bird because people seeing it would exclaim "Lord God, look at that bird."

Hamilton said it is too early to discuss whether a captive mating program might increase the ivory-billed woodpecker's population. So far, no more than one bird has been seen at a time — but the woodpeckers live only to age 15, so there was likely a mating pair in the region since 1990. "The best way is to let it be for right now," he said.

Federal agencies are putting up $10 million to help preserve the habitat; the 800 acres that support the woodpecker is within a 55,000-acre preserve. Hamilton said the ivory-billed woodpecker likely survived because channels hadn't been cut in the Cache River, which would have sped its flow and altered the nature of the land around it.

"I had known about that bird my entire life," said Arkansas Game and Fish officer Mike McCormick. "A lot of people never realized what a treasure this place is."

NRC Handelsblad Door Derk Stokmans

DEN HAAG, 29 APRIL. Pabo-studenten die Nederlands en rekenen na één jaar opleiding onvoldoende beheersen, moeten de opleiding verlaten. Dat heeft minister Van der Hoeven (Onderwijs, CDA) vanochtend met de lerarenopleidingen afgesproken. De maatregel gaat volgend schooljaar in.

De lerarenopleidingen komen hiermee tegemoet aan de toenemende kritiek op het gebrekkige taal- en rekenvermogen van veel afgestudeerde basisschoolleraren. ,,De status van deze studenten is vertroebeld. Competenties aanleren is belangrijk, maar er moet ook vakkennis zijn'', zo zei Van der Hoeven vanochtend. Alle studenten hebben nu wiskunde in hun eindexamenpakket, maar volgens de minister ,,kunnen velen toch niet goed rekenen''. ,,Nu het ietwat makkelijker gaat met het aantal studenten [het tekort aan leraren neemt af, red.]'', is het volgens Van der Hoeven ,,iets makkelijker om meer aandacht voor de kwaliteit te hebben.''

Volgens de afspraken die de minister met de opleidingen heeft gemaakt, moet elke student voordat hij aan de pabo-opleiding begint, een toets maken om zijn niveau in taal en rekenen vast te stellen. Is dat niveau onvoldoende, dan krijgt de student gedurende het eerste jaar bijlessen. Aan het eind van het jaar volgt nog een examen. Heeft de student nog steeds niet het gewenste niveau, dan volgt er een bindend studieadvies om de opleiding te verlaten. Hoe hoog het niveau moet zijn, is een zaak die de opleidingen zelf moeten uitzoeken, zei de minister. Wel moeten alle pabo's dezelfde toetsen gebruiken. Overigens hanteert een aantal pabo-opleidingen het bindend studieadvies al.

De HBO-Raad eiste deze maand nog dat wiskunde een verplicht eindexamenvak zou moeten blijven voor alle hbo-studenten, in het bijzonder voor studenten aan de pabo. Nu is dat nog zo, maar de minister wil na augustus 2007 het vak wiskunde voor havo-studenten met een profiel Cultuur en Maatschappij (C en M) laten vallen. Veel studenten die aan de pabo gaan studeren, hebben juist dit profiel gedaan. De minister blijft bij haar besluit wiskunde uit het C en M pakket te schrappen.

NRC Handelsblad Door onze redacteuren Jutta Chorus en Robert Giebels


DEN HAAG, 29 APRIL. Koningin Beatrix heeft te veel mensen om zich heen ,,die in een afhankelijkheidsrelatie, of in een dienstbaarheidsrelatie tot de koningin staan''. Dat zegt oud-premier Kok (1994-2002, PvdA) in een portret van de koningin, vandaag in de bijlage Thema van deze krant. ,,Het is belangrijk dat ze onafhankelijke raadgevers heeft, zonder bijbedoelingen. Daarvan heeft ze er nu zeker niet te veel. Dat moet georganiseerd worden. Toen ik premier was, was dat al een continu punt van aandacht.''

Morgen viert koningin Beatrix haar 25-jarig ambtsjubileum in de Ridderzaal met een Bijzondere Verenigde Vergadering van Eerste en Tweede Kamer. In die 25 jaar werd de gezondheid van prins Claus, haar enige onafhankelijke raadgever, steeds slechter. ,,Zij was zijn grote liefde'', zegt huisvriend Huub Oosterhuis. Oosterhuis, kerkelijk voorganger en dichter, was sinds eind jaren zestig getuige van discussies tussen de koningin en prins Claus over onderwerpen zoals de dictatoriale regimes in Zuid-Amerika, de monarchie en de functie van kunst. ,,Claus vond dat Beatrix te ver ging. Hij suste in gezelschap: 'Schatje, schatje'.''

Naarmate Claus zwakker werd, zo signaleren mensen in de omgeving van Beatrix, trad bij haar verstarring op. ,,Ze is te hoog opgedraaid'', zegt een hoge hoffunctionaris. Alles moet onder controle zijn, zegt oud-minister Els Borst (Volksgezondheid, D66), die Beatrix sinds 1994 kent.

De laatste vijf jaar lijkt Beatrix te zoeken naar de juiste toon voor haar koningschap. Ze was in 2000 gastconservator van het Stedelijk Museum, maar zei volgens Oosterhuis na een vernietigende recensie: ,,Ik kan niet veel goed meer doen in dit land.'' Kok: ,,Ze had in mijn tijd al behoefte om van gedachten te wisselen over een meer eigentijdse invulling van het koningschap.''

Maar die invulling ging niet vanzelf. Kok: ,,Oh ja, voordat we haar eindelijk zo ver hadden dat de kerstboodschap op televisie kon worden uitgezonden!'' Dat gebeurde bij de 21ste kersttoespraak, in 2000. Kok: ,,Ze wilde gewoon zo lang mogelijk van mediaoptredens verschoond blijven.''

Het huwelijk van kroonprins Willem-Alexander en Máxima in 2002 en de broosheid van prins Claus brachten Kok en de koningin nader tot elkaar. Beatrix verzette zich eerst tegen het uitsluiten van Máxima's omstreden vader Jorge Zorreguieta bij het huwelijk. ,,Dat kunnen we Máxima niet aandoen'', zei ze volgens Borst. ,,De koningin heeft hierin me voortdurend goed gesteund'', zegt Kok nu.

NU.NL

BRUSSEL - Voor de rechtbank van Brussel is donderdag een celstraf van zeven jaar geëist tegen een 47-jarige Vlaming die in de loop der jaren meer dan tweehonderd Thaise straatjongens van twaalf en dertien jaar oud seksueel heeft misbruikt. De zaak is aan het rollen gebracht door de organisatie Child Focus, die werd opgericht na het losbarsten van de zaak-Dutroux in 1996.

De politie vond eerder in de woning van de man een grote hoeveelheid kinderporno, die van het internet was gehaald. Ook had hij tal van foto's gemaakt van het misbruik. Daarvoor was in zijn woning een donkere kamer ingericht.

Dagboek
De man werkte samen met een Finse kinderverkrachter die in een dagboek de namen had bijgehouden van in totaal 445 Thaise jongens die had hij verkracht. De uitspraak van de rechtbank is gepland voor volgende maand. Het gaat om één van de eerste rechtszaken in België over kindermisbruik in het buitenland.

AD.nl Door Sjak Jansen Hilversum

De VPRO zendt op Koninginnedag het geruchtmakende tv-drama De Kroon uit, over de affaire-Zorreguieta die Nederland in 2001 bijna in een crisis stortte.

Sprookjesachtig is het, die zomermiddag in de paleistuin van Huis ten Bosch. Máxima slingerend op de fiets, Willem-Alexander die vanaf een ander rijwiel haar stuur helpt recht te houden, en twee rechercheurs dieijverig achter hen aan hollen. Maar op afstand blijven als de kroonprins de fietsles onderbreekt om Máxima een aanzoek te doen, dat ze stralend met ja beantwoordt.



Feeststemming op Huis ten Bosch. Op het Catshuis is de sfeer even anders. Premier Kok is daar bezig met een 'reddingsoperatie', die Nederland voor een crisis moet behoeden. De aanstaande schoonvader Jorge Zorreguieta moet daartoe ervan overtuigd worden weg te blijven van de bruiloft van zijn dochter. Gelet op Zorreguieta's deelname aan het kolonelsregime van de Argentijnse dictator Videla voorziet Kok méér dan rellen en rookbommen, indien Máxima's vader de huwelijkspechtigheid zou bijwonen.

Hoe de reddingsoperatie vervolgens verloopt - of beter, zou kúnnen zijn verlopen - dat vertelt de tv-film De Kroon. Scenarist Ger Beukenkamp en regisseur Peter de Baan maakten een 96 minuten durend televisiedrama over twee oude kerels. ,,Allebei even oud en allebei vijf kinderen. Alleen de één heeft bloed aan zijn handen en de ander is de goedheid zelve'', zegt De Baan, die acteur Eric van der Donk vroeg 'die ander', topdiplomaat Max van der Stoel, te spelen.

Van der Donk (76) zet een magistrale rol neer als de minister van staat, die zich door premier Kok (Bram van der Vlugt) laat overhalen Zorreguieta de bijna niet te verteren boodschap over te brengen. In Latijns-Amerika is het onbestaanbaar: een vader die zijn dochter niét naar het altaar begeleidt. ,,De ene vader die de andere zoiets opdringt, is een dramatisch gegeven van een bijna klassieke schoonheid'', aldus De Baan.

Van der Stoels aanvankelijke weigering om naar New York en later Sao Paolo af te reizen, maakt het dramatisch nog interessanter. Hij is met belangrijkere zaken bezig: met kindvluchtelingen, en wil dat werk niet onderbreken voor 'een oudewijvenklus'. ,,Een heel land wordt gegijzeld door een dame uit Zuid-Amerika'', moppert hij tegen Kok, waarop deze riposteert: ,,Jij was toch minister van Buitenlandse Zaken toen de Argentijnse generaals met het grote moorden en folteren aanvingen?''

Kok staat op dat moment het water aan de lippen. Willem-Alexander (Roef Ragas), die zware druk op de premier uitoefent om zijn schoonvader niets in de weg te leggen, krijgt van onder uit de zak. ,,Het land, de Kroon, heeft u niet nodig'', wrijft Kok hem in. Waarna Máxima (Hadewych Minis) haar verloofde toefluistert. ,,Misschien heeft Nederland mij wel nodig.''

In het scenario van Beukenkamp is de uiteindelijke hoofdrol weggelegd voor de prinses, die ten koste van heel veel koningin wil worden. In haar borrelt zoveel passie en ambitie voor het hoogste ambt dat ze Van der Stoel achterna reist naar Sao Paolo.

Nadat een eerste poging in New York niets heeft opgeleverd, probeert de oud-minister in de Braziliaanse stad Zorreguieta (Simon Andreu) alsnog te overreden. Er vallen harde woorden. Wanneer als de schoonvader zijn straatje schoonveegt met de opmerking dat hij tijdens de Argentijnse junta als staatssecretaris van Landbouw slechts een hard werkende burgerfunctionaris was ('Met een militair op mijn post waren er zeker meer slachtoffers geweest'), laat Van der Stoel de naam Adolf Eichmann vallen. ,,Ook zo'n hard werkende functionaris, die jarenlang in uw land in vrede geleefd heeft, zowat bij u om de hoek.''

De zaak escaleert verschrikkelijk. Van der Stoel slaagt niet in zijn missie de trotse vader te overtuigen. Juist als hij het wil opgeven, neemt Máxima hem zijn last uit handen. ,,Als u naar de bruiloft komt'', houdt zij met een verscheurd hart haar vader voor, ,,is het de laatste keer dat u mij zult zien.''

Of die woorden werkelijk in Sao Paolo zijn uitgesproken? ,,Het zou zo gebeurd kúnnen zijn'', zegt Ger Beukenkamp. Van der Stoel heeft tegenover hem geen woord willen loslaten. ,,Soms moet je als dramaschrijver niet te veel weten'', meldt de scenarist. Driekwart van De Kroon berust op fictie, voegt hij eraan toe. ,,Mij zul je dan ook niet horen zeggen dat de geschiedschrijving verrijkt is met De Kroon.''

NU.nl

HARKEMA - Juf Ingrid uit Harkema heeft geprobeerd een uitgebreidere blootreportage van zichzelf en haar vriendin Durkje in seksblad Foxy tegen te houden. In het aprilnummer was al een voorproefje van de reportage te zien met twee foto's van de Friezinnen. In het meinummer van het blad staan drie nieuwe foto's van de dames.

"Dat nummer was voor alle ophef al gedrukt, dus dat konden we niet meer tegenhouden", zo liet hoofdredacteur Peter J. Muller woensdag weten. Het is overigens mogelijk dat er in de nabije toekomst meer van juf Ingrid te zien is. "Ik heb Ingrid gevraagd voor een prachtige glamourreportage, maar daar heb ik nog geen antwoord op gehad", aldus Muller.

Media-aandacht
Afgelopen zaterdag bevestigde directeur W. Wouda van openbare basisschool 't Holdersnêst in Harkema dat juf Ingrid een week thuis was gebleven. Daardoor hoopte de school dat de ergste kou uit de lucht zou worden gehaald. Zolang de media-aandacht aanblijft, blijft juf Ingrid echter thuis. "We bekijken per dag hoe de situatie ervoor staat", aldus J. Blom, algemeen directeur van de Stichting ROOBOL, waar 't Holdersnêst onder valt. Overigens worden er voorlopig geen stappen vanuit de school en de stichting tegen juf Ingrid genomen, zo lieten Blom en Wouda weten.

Buitenland
De reportage van Ingrid en Durkje is ook in het buitenland niet onopgemerkt gebleven. "Wij zijn benaderd door bladen en websites uit Ierland, Frankrijk en Duitsland", aldus de hoofdredacteur van het grootste seksblad in Nederland.

De ophef over de blootfoto's van de dames uit het Frieze Harkema heeft Foxy geen windeieren gelegd. "In Friesland zijn alle exemplaren uitverkocht. We hebben een oplage van 82.000 exemplaren, maar door de foto's is het aantal abonnees in Friesland explosief gestegen", aldus Muller.

Als dank voor de gratis publiciteit die Foxy heeft gekregen gaat de redactie van het blad met Ingrid en Durkje en hun partners uit eten. "Dat hebben ze wel verdiend", aldus Muller.

NU.nl

Een Zweedse restauranteigenaar zal zich voortaan wel beraden wanneer hij kussende klanten in zijn tent ziet.

Eigenaar Aziz Cakir van een eetgelegenheid in Stockholm zette in 2003 een lesbisch koppel zijn zaak uit wegens kussen. Een Zweedse rechtbank veroordeelde Cakir tot het betalen van een boete van ruim 7.000 dollar wegens seksuele discriminatie.

Trouw Door Onno Havermans

Roel Hartman wordt volgende maand 74. Sinds half februari staat de docent klassieke talen weer voor de klas op het Baudartius College in Zutphen, waar hij vroeger rector was.

Klas 4 leest Ovidius. Daarover ging dus ook de eerste toets die hij zijn leerlingen afnam. Hij draagt de map met proefwerken bij zich. De gymnasiasten van nu vertalen niet alleen, ze moeten ook vragen over de tekst beantwoorden. ,,Ik had nooit eerder vragen gemaakt, dus ik heb ze eerst aan een collega voorgelegd. Maar ik heb al geconstateerd dat het goed te doen was.''

,,Dat zint me best, want ik heb een ongelooflijke hekel aan slechte cijfers geven. Een slecht cijfer stimuleert ook niet. Vroeger gaf ik wel eens een 6 wanneer een leerling nog maar net boven de 5 gemiddeld stond. 'Ik geef profetische cijfers', zei ik dan, en het volgende jaar haalde die leerling inderdaad een 6. Die dacht: 'Hij verwacht wat van me', en deed dus extra zijn best.''

Roel Hartman is zo'n leraar die met hart en ziel houdt van het onderwijs. Hij aarzelde dan ook niet toen zijn oude school hem vroeg om in te vallen voor een zieke docent, hoewel het onderwijs intussen behoorlijk is veranderd.

,,Lesgeven is op mijn 74ste niet anders dan toen ik 34 was. Ik denk dat ik het nog kan.''

De leerlingen zijn wel anders. ,,Ze zijn makkelijker dan vroeger, veel opener. 'Meneer, kunt u wel orde houden?', vroegen ze in de vierde klas. 'Nee, ik ben opgeleid om les te geven', zei ik. 'Als ik orde zou moeten houden, dan had ik naar de politieacademie moeten gaan. Jullie moeten zelf orde houden, in een klas met 23 leerlingen lukt mij dat nooit'.''

,,Het kan ze niks schelen dat ik ouder ben dan hun grootvader. Een leraar is voor hen een leraar. En het is een voordeel dat ik dit vak geef. Een prachtig vak, maar ook een vak waarvoor de leerlingen gemotiveerd zijn. Zodra ze gedwongen worden, ligt het anders. De leraar Nederlands heeft het veel moeilijker dan de leraar klassieke talen.''

Zesendertig jaar zat Hartman in het onderwijs. Hij knipte zijn loopbaan op in drie keurige pakketjes van telkens twaalf jaar: eerst als leraar, daarna als conrector en ten slotte als rector. Op zijn 59ste ging hij met pensioen. Te vroeg, zegt hij achteraf. ,,De fusie van ons lyceum met de mavo was afgerond en de tweede fase stond voor de deur. Ik vond dat mijn opvolger die veranderingen beter kon doen, maar ik had er toen wel zin in.''

,,Inmiddels vind ik dat mensen niet in één keer patsboem moeten stoppen. We moeten meer flexibiliseren. Afbouwen rond je 60ste, maar dan wel doorwerken tot 70, 75 jaar. Een oudere leraar houdt wel een zeker risico in, maar uitval heb je ook bij de groep jongeren die naast een volle baan op school ook thuis een volle baan hebben.''

Hartman zelf werd actief in de lokale politiek en was anderhalf jaar wethouder in Warnsveld. Maar de band met het onderwijs bleef. ,,Vijf jaar geleden ben ik al ingevallen op een school in Deventer en ik heb een poosje nieuwtestamentisch Grieks gegeven aan een hbo-opleiding theologie in Zwolle.

Terugkeren naar zijn oude school bleek eenvoudig. ,,Het is vertrouwd, er lopen veel oude bekenden rond. Natuurlijk is er een zekere mate van trots: ze weten me nog te vinden. En mijn twee kleindochters vinden het prachtig. Die zitten zelf ook op een gymnasium en ze gebruiken mij als helpdesk.''

,,Mijn vrouw vindt het best. Het enige dat ze vroeg was: 'Hoe zit het dan met onze zomervakantie?' Dat valt nog te bezien. Ik houd me aan het rooster, en dat geeft me nog veel vrije tijd. Maar mijn baan loopt tot juli en wie weet zijn er straks nog herexamens.''

Voor de Mammoetwet
Voor de invoering van de Mammoetwet in 1968 gaf Hartman wekelijks 8 uur Grieks en 10 uur Latijn aan 6 gymnasium, nu staat hij 3 uur per week voor de examenklas en eveneens 3 uur voor de vierde klas.

De intensiteit is behoorlijk afgenomen, maar daar staat een groei van het aantal leerlingen tegenover. Op het Baudartius volgen 23 vier de klassers Latijn en 21 Grieks, in de vijfde is dat 21 om 17 en in de zesde gaan 16 leerlingen op voor het examen Latijn en 10 voor het examen Grieks. ,,Dat zijn aantallen die ik in jaren niet heb gezien.''

de Volkskrant

DEN HAAG - Werknemers krijgen vanaf 1 juni recht op onbetaald verlof om te zorgen voor hun doodzieke partner, kind of ouder. De werkgever kan het zogeheten langdurend zorgverlof alleen weigeren als hij de medewerker niet kan missen wegens ‘zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang’.

De Eerste Kamer is dinsdag akkoord gegaan met de invoering van het Wetsvoorstel langdurend zorgverlof. Minister De Geus van Sociale Zaken sprak van ‘het sluitstuk’ van de Wet arbeid en zorg, waarin bijvoorbeeld ook het adoptieverlof, calamiteitenverlof, kortdurend zorgverlof, ouderschapsverlof, zwangerschaps- en bevallingsverlof zijn geregeld.

Volgens het langdurend zorgverlof kunnen werknemers in twaalf achtereenvolgende maanden maximaal zes werkweken vrij nemen. Bij voorkeur dient het verlof in deeltijd te worden opgenomen. Zo kan gedurende twee of drie maanden de werkweek worden gehalveerd of worden teruggebracht tot eenderde.

Het recht op verlof hangt nauw samen met de levensloopregeling, die dit kabinet heeft gelanceerd. Hierdoor kunnen werknemers met ingang van volgend jaar vrije dagen opzij zetten voor het geval zij verlof willen opnemen. Het kabinet hoopt dat mensen met de verlofspaarregeling hun arbeid- en zorgtaken beter kunnen combineren.

Volgens een woordvoerster van De Geus is daarbij een wettelijke regeling voor langdurend zorgverlof noodzakelijk, omdat werkgevers en vakbonden in CAO's te weinig hebben geregeld op dit gebied. ‘Door de wet kan een werknemer zijn recht opeisen. Daar kan de werkgever niet meer botweg nee tegen zeggen. Hij moet dan wel aantonen dat het belang van een bedrijf in gevaar komt.’

AD.nl

Bruidparen kunnen binnen 1 minuut hun eigen website maken. Daarvoor is geen technische kennis nodig.

In de eerste drie weken van het bestaan van www.bruiloftsite.nl wisten meer dan 200 bruidsparen de site te vinden. De reacties van de bruidsparen zijn erg positief.

,,Eindelijk is er een site waarop we onze foto's kunnen plaatsen'', melden Marcel en Iris. ,,Niets is zo leuk als een eigen adres te hebben. Het is bovendien erg gemakkelijk je site leuk aan te kleden en in te vullen. Iedereen kan het! En het is een leuk cadeautje voor de gasten, zij kunnen al heel snel de foto's van de bruiloft bekijken.''

Karen en Rob hebben hun eigen website practisch onderverdeeld in ondermeer een nieuwsrubriek, een fotoalbum, een gasten- en programmaboekje, de kadotips, de lokatie waar de grote gebeurtenis plaatsvindt en de route daar naar toe

Karen en Rob: ,, Wij zijn erg blij met onze bruiloftsite! Het is fijn dat je zelf de kleuren, teksten en dergelijke kan bepalen. Het maakt onze voorbereidingen nog leuker. Voor familie en vrienden worden onze plannen zo inzichtelijk gemaakt.''

AD.nl Door Martine Boelsma

Oplopende spanning, somber gevoel en elke maand ruzie; ver-schijnselen voor vrouwen die lijden aan pre-men-strueel syndroom PMS.

Je hoeft geen vrouw te zijn om te weten wat PMS is. Partners, collega's, vrienden, kinderen, iedereen ondervindt weleens aan den lijve dat een vrouw kort voor haar ongesteldheid gespannen, emotioneel of ronduit agressief kan zijn.

Bijna elke vrouw in de vruchtbare leeftijd kent deze pre-menstruele spanning. Maar sommigen hebben er zóveel last van, dat ze een week per maand nauwelijks toerekeningsvatbaar zijn. ,,En daar voelen ze zich dan weer erg schuldig over'', zegt Marijke Labots, huisarts in Den Helder.

Zij werkte mee aan een onlangs gepubliceerd onderzoek van het UMC St Radboud in Nijmegen naar de vraag hoe vaak huisartsen worden geconfronteerd met het pre-menstrueel syndroom, welke vrouwen er vooral last van hebben en hoe ernstig de klachten zijn die zich daarbij voordoen.

,,Als je de huis-aan-huisblaadjes leest, krijg je het gevoel dat iedere vrouw door een hel gaat voordat zij ongesteld moet worden. Ga je daadwerkelijk onderzoeken wie écht PMS heeft, blijkt het reuze mee te vallen: vier procent van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd.''



Daarbij tekent Labots wel aan dat ze in haar onderzoek is uitgegaan van tamelijk 'strenge' criteria van DSM IV, het diagnostische handboek voor de psychiatrie. Labots: ,,Het aantal vrouwen dat niet aan deze criteria voldoet, maar zich wel op een of andere manier rot voelt voor de menstruatie, zal vele malen groter zijn dan die vier procent.''

Volgens het psychiatrisch handboek valt PMS onder de stemmingsstoornissen. De symptomen: Duidelijke angst, depressie, labiliteit, prikkelbaarheid, een afgenomen belangstelling voor activiteit, concentratieproblemen, gebrek aan energie, vreetbuien of veranderingen in de eetlust, slaperigheid of slapeloosheid en het gevoel te worden overstelpt. Vrouwen met PMS hebben ten minste vijf dagen vijf van deze symptomen in de laatste fase van de cyclus, dus vóór de menstruatie. De klachten stoppen zodra de ongesteldheid is doorgebroken.

Uit het onderzoek blijkt dat PMS vooral toeslaat bij vrouwen tussen de 35 en de 45 jaar die géén anticonceptiepil gebruiken en kinderen hebben. Huisartsen, weet Labots, nemen PMS als klacht nauwelijks serieus. Ze vragen er niet naar en geloven niet dat het echt bestaat. ,,Dat komt doordat maar weinig vrouwen met PMS naar de dokter stappen. En er wordt weinig over wordt geschreven in de leerboeken en de medische vakbladen. Het lijkt geen serieuze kwaal te zijn. Artsen zijn ook vaak bang dat ze een ogenschijnlijk onschuldige klacht opblazen door er een naam aan te geven. Bovendien: hoe serieus is een klacht die elke maand optreedt, maar ook elke maand vanzelf weer over gaat?''

Waarmee geen afbreuk moet worden gedaan aan het leed dat PMS heet. Want dat is behoorlijk, zegt Labots. ,,Het is echt een nare kwaal. Sommige vrouwen weten niet waar ze het zoeken moeten. Ze voelen zich vreselijk opgelaten, krijgen ruzie zonder dat ze het willen, hebben het gevoel dat ze geen goede moeder zijn en dat ze niet functioneren op hun werk. Daarover voelen ze zich dan weer enorm schuldig. Ze zeggen: Ik vind het zó erg om mijn omgeving tot last te zijn.''

En dat schuldgevoel, denkt Labots, zou wel eens de sleutel kunnen zijn die bepaalt welke vrouw PMS krijgt en welke niet. ,,Wat minder functioneren als je ongesteld moet worden, is eigenlijk normaal en voor bijna iedere vrouw herkenbaar. Maar dat is moeilijk aanvaardbaar voor vrouwen die vinden dat ze altijd hetzelfde moeten zijn, die menen dat je niet humeurig mag zijn en geen boze bui mag hebben, dat je altijd de perfecte vrouw, moeder en werkneemster moet zijn. De lat ligt dan te hoog. Misschien maakt juist die opvatting hen kwetsbaar voor depressieve gevoelens. Wie denkt: ik doe gewoon even rustig aan en laat de boel de boel, heeft waarschijnlijk minder problemen met PMS.''

Labots advies: ,,Als je je in de periode voor de menstruatie niet goed voelt, doe dan veel leuke dingen. Ga er niet tegenin ploeteren. In de praktijk blijkt meestal dat de overlast voor de omgeving niet zo sterk is als de vrouwen zelf denken. Collega's en bazen gaan meestal ook wel goed om met PMS. Partners zeggen hardop wat collega's denken: Ach, je moet zeker weer ongesteld moeten worden. Zo laconiek zouden vrouwen er zelf ook mee om moeten gaan.''

Wat Labots opviel in het onderzoek, is dat vrouwen die melden erg veel last van PMS te hebben 'meestal niet tot de geluksvogels behoren'. Haar advies aan huisartsen is dan ook om bij vrouwen die over PMS klagen, dóór te vragen. ,,Wat is er nog meer aan de hand in dat leven? Is er sprake van overbelasting? Waarom kan de vrouw in een bepaalde periode van de cyclus niet rustig aan doen,als ze daar behoefte aan heeft.''

De echte oorzaak van PMS is niet bekend. Labots: ,,Het ligt voor de hand om te denken: het komt door de hormonen. Maar dat is nooit aangetoond. De menstruele cyclus is aanleiding voor het optreden van PMS, maar een aanleiding is niet hetzelfde als een oorzaak. Wellicht is bij vrouwen met PMS het brein minder goed in staat om de de maandelijkse hormonale verandering op te vangen. Misschien zijn er ook wel andere processen in de hersenen, die bij sommige vrouwen de verandering in de stemming veroorzaken. Daar wordt volop onderzoek naar verricht door psychiaters.''

Gynaecologen hebben al van alles uit de kast gehaald om PMS te verhelpen, meestal zonder resultaat. ,,Hormonen, vitaminepreparaten, mineralen, het helpt allemaal niks. Bij vrouwen met PMS zijn zelfs de eierstokken en baarmoeder weggehaald. Ja, dan menstrueren ze niet meer, en dan gaat die PMS ook weg. Maar dat lijkt me geen oplossing.''

Uit onderzoek blijkt dat vrouwen die de anticonceptiepil slikken, minder aangeven dat ze lijden aan PMS. ,,Zij hebben hoe dan ook minder last van hun menstruatie, ook lichamelijk.'' Maar de pil werkt weer niet altijd als 'medicijn'. ,,Wie al last heeft van PMS en aan de pil gaat, merkt niet altijd verbetering. Maar sommige vrouwen proberen het, en zijn er tevreden mee.''

Labots liet het al doorschemeren: PMS lijkt vooral een indicatie voor het algehele welbevinden van een vrouw. ,,De wat labielere periode voor de menstruatie geeft dan wellicht net dat laatste zetje, waardoor psychische klachten die latent aanwezig zijn, ineens opspelen.''

Dat zou verklaren waarom er maar één medicijn is dat écht zoden aan de dijk zet bij PMS: een antidepressivum. Moderne SRRI's zoals seroxat en prozac werken bij PMS. ,,Maar ze mogen alleen worden voorgeschreven als de symptomen ondraaglijk zijn. Anti-depressiva hebben tenslotte flinke bijwerkingen. Gelukkig zijn ze zelden nodig.''

Hoewel SRRI's bij een depressie pas na twee tot zes weken hun werk doen, nemen ze de symptomen van PMS veel sneller weg. ,,Het middel kan alleen in de periode voor de menstruatie worden geslikt.'' Maar Labots geeft de voorkeur aan uitleg, geruststelling en eventueel gedragstherapie. ,,Want leren dat je niet altijd perfect hoeft te zijn, is waarschijnlijk de beste remedie tegen PMS.''

PAG Sunday Wit & Wisdom.

About two years ago my wife and I were on a cruise through the western Mediterranean aboard a Princess liner. At dinner we noticed an elderly lady sitting alone along the rail of the grand stairway in the main dining room. I noticed that all the staff, ship officers, waiters, busboys, etc. all seemed very familiar with this lady. I asked our waiter who the lady was, expecting to be told she owned the line, but he said he only knew that she had been on board for the last four cruises, back to back. As we left the dining room one evening, I caught her eye and stopped to say hello. We chatted and I said, "I understand you've been on this ship for the last four cruises." She replied, "Yes, that's true." I stated, "I don't understand" and she replied without a pause, "It's cheaper than a nursing home."

So, there will be no nursing home in my future. When I get old and feeble, I am going to get on a Princess cruise ship. The average cost for a nursing home is $200 a day. I have checked on reservations at Princess and I can get a long term discount and senior discount price of $135 per day. That leaves $65 a day for:

1. Gratuities which will only be $10 per day.

2. I will have as many as 10 meals a day if I can waddle to the restaurant or I can have room service (which means I can have breakfast in bed every day of the week.)

3. Princess has as many as three swimming pools, a workout room, free washers and dryers and shows every night.

4. They have free toothpaste, razors, soap and shampoo.

5. They will even treat you like a customer, not a patient. An extra $5 worth of tips will have the entire staff scrambling to help you.

6. I will get to meet new people every 7 to 14 days.

7. TV broken? Light bulb need changing? Need to have the mattress replaced? No problem! They will fix everything and apologize for your inconvenience.

8. Clean sheets and towels every day and you don't even have to ask for them.

9. If you fall in the nursing home and break a hip, you are on Medicare. If you fall and break a hip on the Princess ship, they will upgrade you to a suite for the rest of your life.

Now hold on for the best! Do you want to see South America, the Panama Canal, Tahiti, Australia, New Zealand, Asia or name where you want to go? Princess will have a ship ready to go. So don't look for me in a nursing home, just call shore to ship.

P.S.: And don't forget, when you die, they just dump you over the side at no charge!

Joey Medendorp (19), Nederlands jongste uitgever, met zijn boreling Lust.

AD.nl

De 19-jarige Rotterdammer Joey Medendorp brengt volgende week een erotisch magazine op de markt.

,,Of ik met mijn 19 jaar de jongste uitgever van Nederland ben? Ja, dat geloof ik wel'', zegt Joey Medendorp. Vanaf woensdag 27 april ligt zijn blad 'Lust' in de schappen.

In eerste instantie moest Joey helemaal niets hebben van het uitgeverswereldje. ,,En al helemaal niet van erotiek'', vertelt hij. ,,Maar eenmaal op kantoor bij mijn vader, die ook erotische bladen uitgeeft, werd mijn interesse gewekt. Dan merk je dat het dagelijkse leven bol staat van erotiek.'' Zijn vrienden en vriendinnen zijn er nu aan gewend dat hij in de erotiekbranche werkt. ,,Iedereen weet het nu en ze vinden het allemaal gewoon leuk. Het is heel grappig als je het aan iemand vertelt; mensen denken dat je naakt achter een computer zit en porno maakt. Nou, ik zit hier gewoon in mijn spijkerbroek en porno maak ik al helemaal niet. De foto's in Lust zijn erotisch en absoluut geen porno. Het zijn foto's van bekende en onbekende mensen, gemaakt tijdens ondeugende feesten of tijdens beurzen. Iedereen heeft ook toestemming verleend voor publicatie.''

Met het blad wil Joey inspelen op trends. ,,We brengen ook erotische nieuwtjes, zoals de voormalige melkwagen die nu in Hellevoetsluis als rijdende sekswinkel dienst doet. Normale meisjes, normale mensen, mensen zoals jij en ik, dat wil ik laten zien. En natuurlijk hebben we ook bekende mensen in ons blad zoals nu in het eerste nummer foto's van het nichtje van Máxima en op de cover Tara uit Big Brother.''

Uitgaan, lachen en dollen met zijn vrienden. Als Joey niet werkt, doet hij wat al zijn leeftijdsgenoten ook doen. ,,Het is gewoon druk, ik heb een fulltime baan. Ik maak het blad. Bepaal de inhoud, de omslag, de foto's. Stuur freelancers op pad en organiseer en regel de zaken. Ik doe alles, behalve de financiën.'' Die doet vader John.

Zijn eerste nummer is wat hem betreft helemaal geslaagd. ,,Het idee sloeg bij de distributeur zo aan dat mijn oplage al groter is dan die van mijn vaders blad'', zegt Joey. ,,Ja, het is makkelijk als je vader al in de branche werkt, maar dat geldt ook voor de zoon die in de slagerij van zijn vader komt werken. Het bedje ligt er. Maar is beslist niet gespreid. En ach, mensen die denken dat ik een vies mannetje ben omdat ik een erotisch magazine maak, daar maak ik me gewoon niet druk om. Ik maak een blad waar ik trots op ben, waar mijn ouders trots op zijn, waar mijn vriendin Melissa enthousiast over is en waar ook mijn oma trots op is. Ze woont in een verzorgingstehuis en heeft aan iedereen verteld dat haar kleinzoon toch zo'n mooi blad heeft gemaakt.''

Lust Magazine

NU.NL

FAIZABAD - Een Afghaanse vrouw is deze week in in het district Argo in het noordoosten van Afghanistan tot de dood gestenigd. Dat heeft politiechef Shah Jahan Noori zondag laten weten. Volgens Noori is het de eerste steniging wegens overspel in Afghanistan sinds de Taliban eind 2001 uit de macht werden verdreven.

Noori liet weten dat politiemensen naar Argo zijn gestuurd om het incident te onderzoeken. Een rechtbank in het district veroordeelde de 29-jarige vrouw donderdag tot steniging.

Overspel is verboden in Afghanistan en kan volgens de sharia (islamitische wetgeving) worden bestraft met straffen variërend van zweepslagen tot steniging. Tijdens het bewind van de Taliban, die tot eind 2001 over een groot deel van Afghanistan regeerden, werden tal van vrouwen gestenigd.

NU.NL

BRUSSEL/DIEST - De Vlaamse gemeente Diest heeft een originele manier gevonden om de speciale vuilniszak voor groente-, fruit- en tuinafval te vervangen. Zo'n 2000 gezinnen hebben zaterdag en zondag elk drie kippen gekregen die het gft-afval kunnen composteren.

Bewoners die eerder hadden aangegeven dat zij geen kippen willen houden, moeten voortaan meer gaan betalen voor gewone vuilniszakken.

Diest vindt de aparte inzameling van groente-, fruit- en tuinresten te duur. Elk jaar kost dit de gemeente 500.000 euro extra. Daarom bedachten ambtenaren het idee om kippen uit een legbatterij aan te schaffen en deze gratis ter beschikking te stellen aan belangstellende gezinnen.

NU.NL

In de steek gelaten door haar man en naarstig op zoek naar geld, heeft een vrouw uit Bangladesh een zeer rigoureuze stap gezet.

Een van haar ogen heeft ze te koop aangeboden. "Ik heb tevergeefs naar een baan gezocht om mezelf en mijn 2,5 jaar oude dochter te onderhouden", verklaarde de 26-jarige Shefali Begum haar daad. "Wat zou ik met twee ogen moeten doen terwijl mijn dochter sterft aan voedselgebrek en melktekort."

NRC Handelsblad Door onze redacteuren Gretha Pama en Arjen Schreuder


ROTTERDAM, 23 APRIL. Het gebeurt maar zelden dat een bisschop een dienst bezoekt waar een vrouw voorgaat. Marianne Verbakel, afgestudeerd theologe, voorgangster in Het Steiger in Rotterdam: ,,De bisschop komt nooit onverwacht.'' Ans Kits, voormalig pastoraal werker, auteur van De pastor is een vrouw: ,,Een keer had een vrouw een prachtige kerkdienst voorbereid, de bisschop was erbij om jongeren het vormsel toe te dienen. De dienst was bijna afgelopen, de bisschop nam het woord en zei: laten we nu dan bidden dat veel jongens priester willen worden, want het is natuurlijk mooi wat deze vrouw doet, maar de kerk moet worden geleid door priesters.'' Welke bisschop was dat? ,,Kardinaal Simonis.''

Het is zoals het is: dat is onder vrouwen die werken in de katholieke kerk de meest gehoorde reactie op de keuze, afgelopen dinsdag, van de nieuwe paus, Joseph Ratzinger. Marianne Verbakel: ,,De katholieke kerk is breder dan wat een paus er vanuit de orthodoxie van maakt. Maar ik vind het wel jammer. Ik bid dat we een andere kant van hem mogen zien.''

Een enkeling is boos. Hedwig Wasser, die paus Johannes Paulus II, in 1985 op bezoek in Nederland, in een toespraak tot vernieuwen aanspoorde: ,,Ik ben ontzettend teleurgesteld over deze paus, hij is nog erger dan de vorige. Deze paus ziet vrouwen in de kerk niet zitten.''

Hoeveel vrouwen zijn er eigenlijk in de kerk? En wat doen zij? Volgens de Federatie van Verenigingen voor Pastoraal Werkers zijn 750 van de 2.300 werkenden in de katholieke kerk 'pastoraal werker': geen priester en geen diaken, zodat ze niet de sacramenten mogen toedienen, maar wel theologisch geschoold. Van hen is de helft vrouw. Daarbovenop komen dan nog duizenden vrijwilligsters, onder wie ook theologisch geschoolde vrouwen die de zending niet hebben ontvangen (zie hieronder).

Sommigen denken dat de kerk ,,voor driekwart'' (Hedwig Wasser) op vrouwen draait: ,,Zonder vrouwen zou er niets meer van de kerk overblijven.'' De vrouwen verzorgen de liturgie, de teksten en de liederen tijdens kerkdiensten, ze bezoeken zieken en bejaarden. Zeker is volgens Nico Bulter van de Federatie van VPW's dat ,,de kerk niet meer zonder pastoraal werkers kan, dan valt de boel op z'n gat''.

Het zorgt voor spanningen tussen de voorkeuren van de bisschoppen en hoe het in de praktijk gaat. Bulter: ,,De bisschoppen willen niet dat het werk van de pastoraal werker te veel gaat lijken op dat van priester of diaken. Díé horen de kerk te dragen.''

Vorig jaar nam voor het eerst het aantal pastoraal werkers af. Bulter: ,,Dat komt doordat er minder gelovigen komen, maar het komt ook door de kerkcrisis. Als de kerk jaren achtereen een conservatief imago uitstraalt, denken steeds meer mensen: wat heb ik daar te zoeken? En dat geldt nog sterker voor vrouwen. Tegenover hen is de kerk dubbel conservatief.''

Marianne Verbakel koos ,,voor werk in het ziekenhuis, want in een parochie liggen de accenten anders, daar heb je meer met de sacramentele bedieningen te maken''. Conny Hofschreuder (56), pas afgestudeerd theologe, zoekt nog een parochie, maar dan ,,wel eentje die bij me past, waar collegiaal wordt samengewerkt''.

In alle gevallen mogen zij niet de sacramenten toedienen. Hofschreuder: ,,Wanneer ik een stervende begeleid, komt het moment dat die de zalving wil ontvangen. Dan moet ik de telefoon pakken en vragen naar een gewijde priester, een man. Gelukkig is die priester meestal zo begripvol om mij erbij te betrekken. Maar het blijft ingewikkeld.'' Ook bij kerkelijke huwelijken gaat het zo: zíj praten vooraf met de trouwlustigen over de vormgeving van de dienst, ,,maar de priester moet het paar zegenen''.

Marianne Verbakel heeft in de loop der jaren geleerd ,,zo praktisch mogelijk'' om te gaan met wat zij mag en niet mag. Verbakel: ,,De ziekenzalving, dus het toedienen van het heilig oliesel bij een stervende, mag alleen de priester doen. Maar ik mag wel zegenen. Dan leg je handen op, je leest, je praat, je vraagt: wat is er nog, wilt u nog iets zeggen? Dat is heel indringend.''

In het Sint Franciscus Gasthuis in Rotterdam, waar Marianne Verbakel tot voor kort geestelijk verzorgster was, ,,hadden we de afspraak: als iemand stáát op de zalving, halen we de priester''. Marianne Verbakel vond het wel eens vervelend: ,,Iemand ligt op sterven en je moet zeggen: als u een zalving wilt... en als je dan een man bent, vinden mensen het makkelijker. Dan lijk je op een priester. Maar je moet eerlijk zijn. Dat mensen niet achteraf zeggen: maar moeder heeft dus helemaal geen zalving gehad.''

Wat vinden vrouwen in de kerk er van dat het verschil tussen mannen en vrouwen en tussen priesters en pastoraal werkers voorlopig niet verdwijnt? En dat ze zo weinig waardering krijgen van de officiële kerk? Ans Kits van De pastor is een vrouw: ,,Een bisschop is in staat je volmaakt te negeren, maar de bevestiging komt van mensen met wie je werkt, vaak ook mannelijke collega's. Mensen die zeggen: wij geven meer om jou dan om die bisschop. Dat geeft vrouwen de energie en de moed om door te gaan. Ik zeg ook altijd: de bisschop zit ver weg en de paus zit in Rome.'' Marianne Verbakel: ,,Het is soms moeilijk, maar je kunt ook niet steeds tegen de kerk aanschoppen. Ik voel me geroepen door God. Niet door de paus.'' Hedwig Wasser: ,,Er gebeurt veel dat gewoon kan. Wij hadden in Groningen een bisschop, Möller, die altijd zei: je moet me niet te veel vragen, want anders moet ik nee zeggen.''

Dus gaan vrouwen creatief om met hun kerkelijk werk. Marianne Verbakel laat bij uitvaarten mensen ter communie gaan: ,,Dan gebruik ik geconsacreerd brood, dat al eerder door een priester gezegend is.''

De negatieve ontwikkelingen (minder gelovigen, minder priesters en diakens, minder vermogende parochies) hebben ook voordelen: parochies gaan verbanden aan om het werk te verdelen, waardoor pastoraal werkers zich kunnen toeleggen op het werk van hun voorkeur: catechisatie, diakonie of opbouwwerk bijvoorbeeld.

Nico Bulter van de Vereniging van VPW's: ,,Belangrijk is dat een pastoraal werker zijn beroepsbeeld niet voortdurend spiegelt aan dat van priester of diaken. De priester is de parochieherder, de hoeder die waakt over de parochianen. Dat moet een pastoraal werker niet willen. Dat moet hij vergeten.''

En trouwens, veel vrouwen begrijpen dat een hervorming van het ambt niet bij alle gelovigen goed zou vallen. Conny Hofschreuder: ,,Sommige mensen willen helemaal niet door een vrouw worden bijgestaan. Je moet daar voorzichtig mee omgaan.'' Ze verwachten ook niet dat, als de paus opeens zou besluiten dat vrouwen priester mogen worden, er een run op de seminaries zou komen. Ans Kits: ,,Daar komen heus niet ineens duizenden vrouwen op af.'' Daarvoor is het ambt toch te zeer een mannelijke uitvinding, bijvoorbeeld door het verplichte celibaat. Hedwig Wasser: ,,Vrouwen willen niet de helft van de koek. Ze willen een andere koek.''

ACHTERGROND - Wat mogen vrouwen in de r.-k. kerk niet, en wat mogen ze wel?

NRC Handelsblad Door onze correspondent Marc Chavannes


NEW YORK, 22 APRIL. Hungry and Focused is de titel van het eerste rap-album van Eric 'Badlands' Booker. Hij bezingt de concentratie die nodig is om tot topprestaties te komen in zijn sport, het wedstrijdeten. Booker is regerend wereldkampioen matseballen-eten. Verlenging van zijn titel staat op het spel.

Madison Square Garden, New Yorks magische sport- en congrescentrum, is nog te ruim voor dit kampioenschap onder auspiciën van de International Federation of Competitive Eating (IFOCE). Een bovenzaaltje van de Friar's Club aan East 55th Street was woensdag voldoende.

Eric Bookers werkdag zat er al op toen het startsein om één uur 's middags klonk. Hij is conducteur op New York's metrolijn 7, die van Times Square naar Flushing rijdt, de lijn voor de US Open en de Mets. Zijn dienst is van drie uur 's nachts tot elf uur in de morgen, vijf dagen per week.

Voelt hij zenuwen? ,,Jawel, er zijn nieuwkomers, die zijn altijd gevaarlijk.'' Booker kijkt veelbetekenend naar een jongeman van in de twintig met een rood-wit-blauw geverfd masker rond de ogen. 'Eater X' is zijn wedstrijdnaam. Verderop wijst Eric op een geduchte oudgediende, Donald Lerman, die bijna drie kilo bonen in één minuut 48 seconden opkan, en driekwart kilo boter in vijf minuten.

Op uw plaatsen! Achter een brede tafel staan twaalf titelpretendenten. Ieder heeft een kom met 25 matseballen ter grootte van een honkbal voor zich. Wie in vijf minuten 25 seconden de meeste ballen op heeft, is winnaar. De voorzitter van de federatie, Richard Shea, jaagt de spanning op. Hij is een begaafd pr-man die sinds 1997 frieten, hot dogs, gefrituurde asperges en kreeftenpootjes aan de man brengt met zijn snel-eet-impresariaat.

Daar gaan ze los. Lerman heeft een unieke techniek: hij snijdt iedere bal met een mes in vier stukken, terwijl zijn andere hand simultaan de brokken naar binnen werkt. Booker, die tot de laatste secondes vóór het startsein nog de muziek op zijn iPod instelde, staat wijdbeens boven de bak en perst een gestage stroom matsebal in zijn mond. Om de hap giet hij er water bij na afloop legt hij uit waarom: ,,De ballen waren steviger dan ik gewend ben.''

Snel veel eten als sport. Het lijkt een logische ontwikkeling in een land waarin de oorspronkelijke functie van eten, het voeden van de eter, is ingehaald door de recreatie-functie. Eten vervangt familieleden in lege huizen, eten verdrijft de verveling op de lange autoritten die de mensen hier maken tussen huis en werk. In het toneelstuk The Good Body verkende Eva Ensler vorig jaar de nationale obsessie met ,,gebakken kip, gebakken boter, gebakken garnaal, gebakken ijs, gebakken kan-niet-schelen wat. Mijn maag ís Amerika''.

Deze week kwam het ministerie van Landbouw met een nieuw voedingsadvies, dat de Amerikaanse versie van 'de schijf van vijf' verving door een piramide. Er is niet meer één advies over wat gezond is. Iedereen kan online z'n leeftijd, geslacht en dagelijkse sport-minuten invullen en krijgt dan één van twaalf dieetformules aangereikt (http://www.mypyramid.gov). Meer bewegen is het belangrijkste advies.

Tegelijk publiceerden de Centers for Disease Control deze week de resultaten van een studie die het oude gegeven dat jaarlijks 414.000 Amerikanen sterven aan overgewicht herriep. Het zouden er maar 112.000 zijn. Dat is goed nieuws voor de 60 procent van de Amerikanen (een kwart van de kinderen) die te zwaar zijn en het kwart dat ziekelijk zwaar is.

Deze resulterende verwarring mag een troost zijn voor de miljoenen Amerikanen die niet in een vliegtuigstoel passen en voor wie steeds vaker aangepaste brancards nodig zijn. Een feit blijft dat het Amerikaanse schoonheidsideaal al die dikke jongens en meisjes een moeizaam leven belooft. Maar de cardioloog van de wereldberoemde Cleveland Clinic die bezwaar maakte tegen de McDonald's in de hal van zijn ziekenhuis, kreeg de snelvoederplaats met de twee gele bogen niet zomaar weg.

Dankzij de overal aanwezige Burger Kings, Wendy's, Arby's, Fuddruckers, Kentucky Fried Chickens en Applebee's kunnen Amerikanen steeds meer calorieën voor steeds minder geld tot zich nemen. De helft van hun voedselbudget geven zij buiten de deur uit. En het kant-en-klaar eten is zo makkelijk te koop dat het fornuis voor bijna de helft van de maaltijden thuis ook niet aan hoeft.

Voor de gezelligheid eten de meeste Amerikanen niet. Voor het lekkere ook niet. Zoals de psycholoog Paul Rozin van de University of Pennsylvania vaststelde, in een onderzoek dat hij ondernam samen met de Franse socioloog Claude Fischler, zien Amerikanen eten veel meer als een riskante noodzaak, terwijl Fransen er - niet verrassend - vooral plezier aan ontlenen.

,,Veel Amerikaanse vrouwen zouden het eten liever opgeven dan met iedere hap strijd te voeren tussen plezier en mogelijke vergiftiging'', schreef Rozin. Amerika is zich zo bewust van de stroom wetenschappelijk bewezen risico's verbonden aan eten dat men liever motor rijdt zonder helm dan een stukje zalm verorbert. Eten als waaghalzerij blijft lokken én angst inboezemen.

Zo niet bij de elf mannen en één vrouw die deze week het WK Matseballen-eten uitvochten. De winnaar was Eric 'Badlands' Booker, met 30 ballen in 5,25. Tweede werd 'Hungry' Charles Hardy, een specialist in garnalen- en kool-eten, die het matsebal-kampioenschap in 2000 won. Hij at 24,5 bal maar klaagde dat Booker z'n schaal met 25 ballen niet leeggeten had. De winnaar vroom: ,,Laat ze maar wegen.''

Voor de 199 kilo zware gastheer van lijn 7 klonk de middag als muziek in de oren: een cheque van duizend dollar van Ruthie en Gussie's, het merk matseballen dat de middag sponsorde, en een aanbod van Sony Music om Focused and Hungry op Columbia uit te brengen. Hij voelt zich niet gebruikt door de commercie. Sinds hij wedstrijd-eet voelt hij zich gezonder dan ooit. Eric (36): ,,Als het zo doorgaat verdien ik misschien genoeg om uit de trein te stappen''.

Weblog Amerika: correspondent Marc Chavannes over politiek, debat en leven in de VS

NRC Handelsblad

DEN HAAG, 21 APRIL. Veel kankerpatiënten die zijn herkeurd voor de WAO, verliezen hun uitkering, terwijl hun gezondheidsklachten hetzelfde zijn gebleven. Dat blijkt uit tussentijdse resultaten van een internet-enquête door de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Na de herkeuring door het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) werd nog maar 22,6 procent van de ondervraagden volledig arbeidsongeschikt verklaard, terwijl dat ervoor 64,6 procent was.

Het aantal kankerpatiënten dat de vragenlijsten heeft ingevuld, is nog te klein om definitieve conclusies te trekken, maar volgens de NFK kunnen er wel ,,tendensen'' uit worden afgeleid. Meer dan een kwart van de ondervraagden werd na de herkeuring in staat geacht om weer fulltime aan het werk te gaan. Zestien procent was voor de gesprekken volledig afgekeurd en daarna volledig goedgekeurd.

De Tweede-Kamerfractie van de SP heeft eind oktober een meldlijn geopend voor klachten over de WAO-herkeuring. Uit een tussenbalans blijkt dat 59 procent van de mensen die een volledige WAO-uitkering hadden, deze volledig kwijt is geraakt. Op basis hiervan verwacht de SP dat zeker 150.000 van de 350.000 WAO'ers die worden herkeurd, hun uitkering zullen verliezen ,,terwijl er aan hun gezondheidstoestand niets is veranderd''.

Volgens de SP is de meest gehoorde klacht dat keuringsartsen weigeren om huisartsen en specialisten te raadplegen, of om kennis te nemen van medische rapporten. Ook vragen keuringsartsen vaak informatie over het privé-leven. ,,Daaruit worden vergaande conclusies getrokken'', aldus de SP.

NRC Handelsblad

ROTTERDAM, 21 APRIL. Ouders en echtgenoten die de verblijfs- en identiteitspapieren van hun partner of kinderen afnemen en hen vervolgens in het land van herkomst achterlaten, moet hiervoor strafbaar worden gesteld.

Hiervoor zou een bepaling moeten worden opgenomen in het wetboek van strafrecht. Deze aanbeveling doet de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (AVCZ) in het gisteren gepubliceerde rapport Tegen de wil achtergelaten. Minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie) had de commissie gevraagd hoe kan worden voorkomen dat vrouwen en kinderen door mannen en ouders in het land van herkomst worden gedumpt.

Door het ontbreken van een goede registratie is volgens de adviescommissie geen betrouwbare schatting te maken van het aantal vrouwen en kinderen die veelal rond de zomervakantieperiode tegen hun wil en zonder identiteits- en verblijfsdocumenten in het land van herkomst worden achtergelaten. Het komt volgens het rapport het meeste voor in Turkije en Marokko, maar ook in Egypte, Pakistan en Iran.

De Tweede Kamer dringt al enkele jaren aan op maatregelen om het dumpen van vrouwen en kinderen in de herkomstlanden tegen te gaan. In een debat hierover vorig najaar pleitte het Kamerlid Hirsi Ali (VVD) er onder meer voor om mannen die zich aan dergelijke praktijken schuldig maken te vervolgen en hun verblijfsvergunning in te trekken. Dat laatste is volgens de adviescommissie niet mogelijk omdat ,,achterlating als zodanig niet strafbaar is''.

Allochtone vrouwen weten zelden iets van de verblijfsrechten in Nederland, stelt de commissie. Ze worden veelal op jonge leeftijd als huwelijksmigrant uit het land van herkomst gehaald. De eerste drie jaar is hun verblijfsvergunning gekoppeld aan die van hun echtgenoot of partner. Maar daarna vragen deze zelden een onafhankelijke verblijfsvergunning voor hen aan. Ze handhaven liever hun macht over hun echtgenoten, aldus het advies. Kinderen, veelal meisjes, worden gedumpt als opgroeien in Nederland in de ogen van (één van) de ouders ,,niet het gewenste resultaat heeft'', stelt het advies. Om allochtone vrouwen mondiger te maken moeten ze volgens de AVCZ zelf leren hoe ze hun verblijfsvergunning kunnen verlengen en moeten de documenten aan hen persoonlijk en niet langer aan hun echtgenoot worden uitgereikt. Het idee is dat ze dan geïnformeerd kunnen worden over hun rechten in Nederland. Verder pleit de commissie er voor dat het voor gedumpte vrouwen met kinderen in Nederland makkelijker moet worden om terug te keren.

De bestrijding begint volgens de AVCZ met preventie en signalering. Politie, justitie, ambtenaren van de gemeentelijke basisadministratie, vertrouwenpersonen op school en leerplichtambtenaren moeten een werkprotocol opstellen, aldus het advies.

NU.NL

DEN HAAG - Koningin Beatrix heeft dinsdagavond in een telegram haar gelukswensen overgebracht aan de nieuwe paus, Benedictus XVI. Ze wenst hem sterkte bij de vervulling van zijn taak, meldde de Rijksvoorlichtingsdienst.

Premier Balkenende hoopt dat de nieuwe paus, Benedictus XVI, de koers van zijn voorganger, Johannes Paulus II, zal voortzetten. Hij hoopt dat hij de dialoog met andere godsdiensten zal blijven zoeken en de strijd tegen de armoede zal voortzetten.

Balkenende sprak in een reactie op de pausverkiezing van een belangrijk moment en een dag om blij te zijn. Hij feliciteerde de rooms-katholieke gemeenschap met de snelle keuze, wat volgens de premier ook wijst op waardering voor de voorganger van Benedictus XVI.

Balkenende vond het niet zijn taak om in te gaan op de vraag wat hij ervan vindt dat de nieuwe paus ook weer behoudend is.

Simonis
Kardinaal Simonis toonde zich dinsdag "bijzonder verrast" door het feit dat zijn collega Ratzinger al in de vierde stemronde de vereiste tweederde meerderheid achter zich heeft gekregen. "Ik ben ontzettend blij met deze nieuwe paus", zei hij vanuit Vaticaanstad in het televisieprogramma NOVA.

Heilige Geest
Dinsdagochtend zag het er voor Simonis na de derde stemronde nog naar uit dat het conclaaf nog wel drie of vier dagen zou kunnen duren. Hij kan niet verklaren hoe het kan dat Ratzinger toch 's middags al als nieuwe paus uit de bus kwam. "Als gelovige zeg ik: de Heilige Geest zal wel bezig geweest zijn." Na de verkiezing van Ratzinger volgde "hartelijk applaus", aldus Simonis.

De eerste poging om het kacheltje in de Sixtijnse Kapel witte rook door de schoorsteen te laten voeren, mislukte volgens Simonis jammerlijk. "Op een gegeven moment zat de kapel achterin helemaal onder de rook." Het ritueel met het kacheltje - een "romantisch geval" - omschreef de kardinaal als "folklore".

Signaal
De keuze voor Ratzinger, die hij "ontzettend goed" kent, is "een signaal vanuit het kardinalencollege dat wij een paus willen die wijst op spiritualiteit en verdieping van het geloof". Benedictus XVI staat volgens de kardinaal voor "een kerk van gerechtigheid en vrede en van bescheidenheid en nederigheid".

Met de keuze voor de naam Benedictus wil Ratzinger in het voetspoor treden van Benedictus XV, die zich sterk heeft ingespannen om de Eerste Wereldoorlog te voorkomen, en van de heilige Benedictus, "grondlegger van de Europese cultuur", aldus Simonis.

Van Luyn
De vice-voorzitter van de Nederlandse bisschoppenconferentie, bisschop Van Luyn van Rotterdam, is blij met de nieuwe paus. Hij heeft een "enorm hoge dunk" van de Duitse kardinaal Ratzinger, die volgens Van Luyn een heel intelligent en een zeer gelovig man is.

Ratzinger was een van de kardinalen die boven de anderen uitstaken, zei Van Luyn dinsdagavond in een extra uitzending van het RKK-programma Kruispunt.

Bisschoppen
De Nederlandse bisschoppen zijn "zeer verheugd" over de nieuwe paus. Ze beschouwen Benedictus XVI als een groot theoloog, die als zodanig ook een grote rol heeft gespeeld tijdens het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965). Die kerkvergadering zette de vernieuwing in de Rooms-Katholieke Kerk in gang.

De bisschoppen verwachten dat de nieuwe paus die vernieuwing in dezelfde lijn als zijn voorganger Johannes Paulus II verder zal nastreven ten bate van de kerk en haar dienst aan de wereld. Ook zal hij zich verder inzetten voor vrede en gerechtigheid, aldus de bisschoppen.

Nederlands Dagblad

PADERBORN - De strijd van christelijke ouders in Duitsland om hun kinderen thuis onderwijs te mogen geven, heeft zich de afgelopen dagen verscherpt.

In Gütersloh en Paderborn (Noordrijnland-Westfalen) hangt ouders celstraf en boetes van 300 tot duizend euro boven het hoofd. De ouders hebben principiële moeite met de inhoud van sommige lesvakken op Duitse scholen. Een moeder in Gütersloh, vlak bij Bielefeld, kreeg donderdag een boete van 300 euro opgelegd, omdat zij niet wilde dat haar kind naar een theatervoorstelling over dinosauriërs ging. Een ander echtpaar loopt om dezelfde reden het risico zes dagen in de cel te belanden.

Boetes
In het naburige Paderborn zijn anderhalve week geleden boetes vastgesteld tegen zeven uit Rusland afkomstige gezinnen. De baptistische ouders hebben in oktober vorig jaar hun kinderen - vijftien in totaal - van de basisschool gehaald en verzorgen sindsdien zelf het onderwijs aan hun kroost.

De boetes van 500 euro per kind moeten eind deze week worden betaald, naast een dwangsom van duizend euro per kind als de ouders hun kind niet vanaf 13 april naar school hebben gestuurd. Als de ouders weigeren te betalen, wordt er beslag op hun bezittingen gelegd en is er kans op hechtenis.

De ouders, in sommige Duitse media afgeschilderd als fundamentalistisch-religieus, krijgen veel steun vanuit de Verenigde Staten. In de VS is het concept van homeschooling toegestaan, in tegenstelling tot Duitsland, dat een leerplicht hanteert. Bijna twee miljoen Amerikaanse leerlingen krijgen thuis onderwijs.

De Germany Fund Home School Foundation liet vorige maand weten over strijd tegen de Heimschulen in Duitsland uit ruim twintig landen verontruste mails te ontvangen. Samen met de Amerikaanse HSLDA, pleitbezorger namens 80.000 ouders voor homeschools, wil de Duitse stichting het thuisonderwijs in Duitsland bevorderen.

Want niet alleen in Noordrijnland-Westfalen houden gewetensbezwaarde ouders hun kinderen thuis. In Beieren moest onlangs het gezin Grosselümern voor de rechter verschijnen vanwege het niet-betalen van een opgelegde boete voor thuisonderwijs. In 2003 hield een ouderpaar in Giessen uit religieuze bezwaren vijf van zijn acht kinderen van school.

Een jaar eerder had het gezin Becker uit Freiburg zijn kinderen van school gehaald. Als verklaring gaven de ouders op dat de onrust tijdens de lessen en het gebrek aan discipline op Duitse scholen ,,een kwelling'' waren voor hun kinderen. Het gezin had daarvóór jaren in Micronesië, op een van de vele eilanden ten oosten van de Filipijnen, gewoond en thuisonderwijs gegeven.

In Neurenberg kreeg het gezin Löffler, dat lesgeeft aan een achtjarig dochtertje, een brief van de autoriteiten met de mededeling dat de bankrekening is geblokkeerd en beslag zou worden gelegd op goederen ter waarde van de boete van bijna 11.000 euro. Omdat het gezin niet in staat is dat bedrag te betalen, loopt de vader kans in hechtenis te worden genomen en moet zijn dochtertje weer naar de gewone school.

De Duitse stichting in de Verenigde Staten heeft opgeroepen financiële en morele steun te geven aan de Duitse homeschoolbeweging HSLDA. Deze organisatie telt nu nog slechts 180 leden en helpt voorstanders van thuisonderricht op pedagogisch en juridisch vlak. De beweging voor Heimschulen krijgt echter nauwelijks steun van kerken en politieke partijen in Duitsland. Er leeft latente vrees dat ouders van bijvoorbeeld de grote Turkse minderheid in Duitsland vaker zullen kiezen voor thuisonderricht.

Voorzover bekend ontvangen in Duitsland ongeveer vijfhonderd kinderen uit zeventig gezinnen thuisonderwijs. Vooral de manier waarop Duitse scholen met seksualiteit omgaan, is aanleiding om kinderen thuis te houden. Zo moest een puberend meisje op school leren hoe zij een condoom op een kunstpenis moest doen. Verder stuiten de ,,monopoliepositie van de evolutietheorie'' bij het vak biologie en occulte lespraktijken op grote bezwaren bij christelijke ouders.

Trouw

Hulpverleners zijn het niet eens met hoogleraar Frank Bovenkerk, die in zijn vorige week gepubliceerde onderzoek schrijft dat het fenomeen loverboy vaak een verzinsel is van meisjes zelf.

De loverboy, de jongen die een meisje overlaadt met cadeautjes en aandacht zodat ze verliefd op hem wordt om haar vervolgens te prostitueren, bestaat niet, zo concludeert de onderzoeksgroep van criminoloog Frank Bovenkerk.

Vorige week publiceerde Bovenkerk van het Willem Pompe Instituut het rapport 'Loverboys of modern pooierschap in Amsterdam'. Daarin staat dat 'het begrip loverboy is ontsproten aan de romantische fantasie van meisjes die zich van hun souteneur willen losmaken en die bij de hulpverlening een gewillig oor vinden'.

Onzin, vinden hulpverleners Anke van Dijke (Opvang Fryslân) en Lou Repetur (Pretty Woman), die met slachtoffers van dergelijke pooiers werken. Repetur: ,,Natuurlijk is het meisje niet alleen een slachtoffer. Jonge meiden zitten in een experimentele fase, soms stellen ze het zelf voor om de prostitutie in te gaan.'' Van Dijke: ,,En dat zeggen ze dan niet tegen ons. Belangrijker is dat ze er niet voor hebben gekozen om zich te laten exploiteren.''

Het onderzoeksbureau Terpstra en Van Dijke -waar Anke van Dijke ook voor werkt- publiceerde eerder een quick scan over loverboys. Daarin worden alle loverboy-zaken van de afgelopen jaren geëvalueerd. Die zaken zouden volgens Van Dijke slechts 'het topje van de ijsberg' zijn.

Criminoloog Bovenkerk schrijft in zijn onderzoek dat de meeste prostituees leven met een man die op de een of andere manier van hen profiteert. Zijn onderzoeksgroep noemt dat modern pooierschap. Van Dijke: ,,Als hij het zo wil noemen, vind ik dat prima. Het gaat erom dat mannen actief zoeken naar vrouwen die voor hen in de prostitutie kunnen werken.''

De gemeente Amsterdam was al bezig met een plan van aanpak van loverboys en gaat daar, met de kennis van Bovenkerks onderzoek, gewoon mee door. Politie en justitie onderzoeken hoe souteneurs die meisjes uitbuiten, kunnen worden aangepakt.

Bovenkerk wil niet via de pers met de hulpverlening discussiëren. Hij zal zijn onderzoek volgende week toelichten tijdens een gemeenteraadsvergadering. Karina Schaapman, raadslid voor de PvdA, neemt alvast een voorschot. Ze is zelf bezig een stuk over prostitutie in de stad te schrijven. ,,Ik vind de toon van het onderzoek van Bovenkerk kwalijk. Alsof meisjes loverboys verzinnen om op een slimme manier onder hun souteneur vandaan te komen.''

De loverboy is volgens Schaapman wel degelijk een nieuw soort pooier: ,,Waar de meisjes vroeger wel bescherming kregen van hun souteneur, worden ze nu vaak alleen maar uitgebuit. De politie geeft het totaal geen prioriteit, alsof alle misstanden zijn opgelost nu de prostitutie is gelegaliseerd.''

AD.nl Door Albert Kok

Nu het kindergebit vaak van gaatjes verschoond blijft, dient zich een andere bedreiging aan.

Tanderosie (slijtage) rukt op. En het vervelende is: zelfs tandartsen zijn nog amper in staat om beginnende tanderosie te herkennen.

Niet zoet maar zuur blijkt vandaag de dag de grote sloper van menig kindergebit. Zuren in fruit, vruchtensap en frisdrank leiden steeds vaker tot een funeste vorm van gebitsslijtage: eerst wordt het glazuur aangetast; vervolgens slijten de onderliggende tanden en kiezen.

Vier van de vijf tandartsen weten zich met het probleem geen raad; een schamele vier procent van alle ouders beseft dat tandbederf van hun kroost wellicht is veroorzaakt door zuur in plaats van zoet.

De hoogste tijd dus voor een wake-up call, die zich deze dagen langs twee verschillende sporen aandient. Het Ivoren Kruis, een adviescollege van tandheelkundige wetenschappers, komt met een uitvoerig preventie-advies voor de beroepsgroep, terwijl vandaag ook een grootschalig TNS NIPO-onderzoek wordt gepresenteerd onder de veelzeggende titel 'Tanderosie? Nooit van gehoord'.

Wat blijkt: kinderen zijn in toenemende mate vatbaar voor deze vorm van gebitsslijtage.

Tandartsen en mondhygiënisten constateren vandaag de dag bij 25 procent van alle 16-jarige cliënten tanderosie. Een royale verdubbeling vergeleken met een soortgelijk onderzoek uit 1998. Gert-Jan Truin, als hoogleraar sociale en preventieve tandheelkunde werkzaam in het Universitair Medisch Centrum St. Radboud in Nijmegen, weet wel waaraan die forse stijging ligt: de levensstijl en voedingsgewoonten van hedendaagse jongeren. Zo laven kinderen zich meer dan ooit aan frisdrank, vruchtensap en erosieve (sport)drank.

Het onderzoek van TNS-NIPO is verricht in opdracht van Vrumona, fabrikant van onder andere de 'gezonde' frisdrank Joy. Wat Truin betreft mogen we deze kwalificatie overigens niet letterlijk nemen. ,,Want'', waarschuwt de autoriteit op het gebied van tandheelkunde, ,,ook dát product heeft erosieve eigenschappen. Zij het minder dan andere frisdranken.''

Erosie wordt soms ook veroorzaakt door interne factoren: tandenknarsen en een verminderde speekselproductie.

Opmerkelijke genoeg zijn het volgens Truin niet alleen 'slechte' gewoontes waardoor het probleem in omvang toeneemt: ,,Erosie treedt vooral op in een schone mond'', legt hij uit. ,,En kinderen hébben steeds vaker een schone mond. Kinderen krijgen het advies om goed te poetsen. Zodoende verwijderen ze tandplaque, zodat ze gaatjes en tandvleesproblemen voorkomen. Maar laat nou uitgerekend tandplaque bescherming bieden tegen de inwerking van zuren in het gebit!''

En dan worden die kinderen ook nog eens door hun ouders aangespoord - met de beste bedoelingen uiteraard - om suikervrije frisdranken en verse vruchtensap te nuttigen. Prima ongetwijfeld bij de bestrijding van overgewicht en hart- en vaatziekten, maar niet bevorderlijk voor een goede kwaliteit van het gebit. ,,De tegenwoordig alom gepropageerde gezonde voeding kan funeste gevolgen hebben voor tanden en kiezen'', aldus Truin.

De specialist krijgt bijval van tandarts Hanneke Visser, die onder auspiciën van Truin werkt aan promotieonderzoek over de behandeling van tanderosie. ,,Vers geperste sinaasappelsap bij het ontbijt is niet zo'n goed idee'', geeft ze als voorbeeld. ,,Eerst verzwakken de zuren van de citrusvrucht het glazuur en daarna krijgt dat glazuur een nieuwe aanslag te verwerken tijdens de daaropvolgende poetsbeurt.''

Tanderosie manifesteert zich op uiterst gluiperige wijze. In de eerste fase ziet het gebit er met het blote oog nog puntgaaf uit. Pijn doet het dan ook nog niet. Maar zodra de pijn daarna wel wordt gevoeld en het gebit ook zichtbare sporen van slijtage begint te vertonen, is het te laat. Tanderosie kan wel worden gestopt, maar niet worden teruggedraaid.

Vervelende bijkomstigheid is dat de meeste ouders blijkens de TNS NIPO-enquête geen benul hebben van wat hun kroost boven het hoofd hangt. Slechts vier procent is ervan op de hoogte dat de aanwezigheid van zuren in snoep, drank of fruit de belangrijkste veroorzaker is van tandbederf. Terwijl 71 procent abusievelijk in de veronderstelling verkeert dat erosie het gevolg is van niet of te weinig poetsen.

Dat die ouders door hun tandarts of mondhygiënist uit de droom worden geholpen is bovendien klein: Vier op de vijf deskundigen weten er volgens het onderzoek - waaraan 250 professionals hebben meegewerkt - geen raad mee. De diagnose tanderosie wordt daardoor dikwijls pas gesteld als het gebit bij wijze van spreken al in staat van ontbinding verkeert. Truin: ,,Het is van het grootste belang dat professionals de slijtage van tandglazuur door zuurinwerking eerder leren herkennen.''

Om zijn woorden kracht bij te zetten, heeft Truin als voorzitter van het tandheelkundig adviescollege Ivoren Kruis deze maand een speciaal preventieadvies over tanderosie doen uitgaan, waarbij hij zijn collega's in de dagelijkse beroepspraktijk met klem vraagt om alert te zijn op slijtage. Tandartsen moeten hun patiënten beter voorlichten. Daarbij gaat het er niet alleen om mensen te wijzen op het gevaar van te vaak zuur voedsel en zure dranken nemen; het gaat ook om de manier van consumeren. Simpel gezegd: hoe sneller een fout drankje wordt doorgeslikt, des te minder schade het in de mond kan aanrichten.

NU.NL

RHENEN - Natuurbeschermingsorganisatie Alertis uit Rhenen wil in onder meer Kroatië, India, Turkije en Georgië opvangbossen voor probleemberen van de grond tillen. Het eerste door Alertis beheerde Berenbos in Ouwehands Dierenpark in Rhenen is sinds de opening elf jaar geleden een groot succes.

In het Rhenense Berenbos vangt Alertis probleemberen op, zoals een woordvoerster van de stichting de dieren noemt. Het gaat om beesten die elders in de wereld in gevangenschap worden gehouden om kunstjes te doen. De circus-, kermis- en dansberen zijn er meestal slecht aan toe, als ze onder de hoede van Alertis komen.

Omdat in Rhenen onvoldoende plaats is om alle probleemberen op te vangen, wil Alertis nu vooral in landen waar nog veel beren worden geëxploiteerd nieuwe opvangbossen realiseren. De campagne om fondsen te werven begint donderdag.

Volgens Alertis worden wereldwijd nog honderden beren voor vermaak misbruikt. Omdat een beer een beschermd dier is, is het houden van een dansbeer officieel verboden. Maar instanties weten vaak niet wat ze met een bevrijde beer moeten doen.

In het Berenbos in Rhenen kunnen maximaal vijftien dieren wonen. Daarom wil Alertis elders in de wereld ook dergelijke bossen inrichten. De aanleg van een berenbos kost ongeveer 300.000 euro.

NRC Handelsblad Door onze redacteur Wubby Luyendijk

AMSTERDAM, 16 APRIL. In verpleeghuizen groeit de spanning tussen patiënten en allochtone personeelsleden die steeds vaker worden geconfronteerd met discriminatie. Dit blijkt uit onderzoek van Anne-Mei The, die als jurist en cultureel antropoloog is verbonden aan de vakgroep sociale geneeskunde van het VU medisch centrum. De onderzoeker liep twee jaar lang drie dagen per week mee op een verpleegafdeling met dementerenden in de Randstad. Haar boek In de Wachtkamer van de dood wordt dinsdag aan staatssecretaris Ross van Volksgezondheid aangeboden.

Staatssecretaris Ross erkent het probleem. ,,Het is een feit dat, zeker in stedelijke gebieden, het aantal witte verzorgenden afneemt'', zegt ze. ,,Gekleurde medewerkers gaan op een andere manier om met oude, zieke of demente patiënten dan hun witte collega's en dat leidt over en weer tot misverstanden en ergernis.''

De leiding van het verpleeghuis waar The meeliep, negeerde de culturele conflicten, terwijl het personeel nadrukkelijk behoefte heeft aan erkenning en scholing. Af en toe verloren personeelsleden hun geduld. Zij reageerden met pesten, knijpen, spugen en verbale intimidatie. In tien jaar tijd is het aantal verzorgenden in een verpleeghuis gehalveerd. Het niveau van hun opleiding is sterk gedaald, terwijl zij steeds meer taken krijgen.

Onder het personeel trof de antropologe opvallend veel Surinaamse, creoolse alleenstaande moeders die twee banen tegelijk hebben. Zij werken in hun vrije tijd, weekeinden en nachten in de thuiszorg of een ander verpleeghuis. Tegelijkertijd zeggen ze ook dat zij zelf hun moeder nooit in een verpleeghuis zouden onderbrengen - ,,dat doen alleen slechte dochters''.

Een lichtornament in de vorm van een oud Philips logo en het portret van de 100 jarige Frits Philips siert vrijdagavond het 18 Septemberplein ter gelegenheid van zijn verjaardag.

De Telegraaf

AMSTERDAM - Als ze in Eindhoven iemand heilig konden verklaren, dan zou die eer zeker te beurt vallen aan Frits Philips. De Brabantse lichtstad viert deze week op uitbundige wijze de honderdste verjaardag van 'Meneer Frits', zoals hij in de volksmond altijd is blijven heten. "Een uiterst vriendelijk en zachtmoedig mens", zo omschrijft Philips-kenner Marcel Metze de zoon van oprichter Anton Philips. "Maar niet altijd een even goede manager."

Over zijn zakelijke beslommeringen zal de komende dagen weinig gehoord worden in Eindhoven. Het gaat vooral om de betekenis die de mens Frits Philips heeft gehad voor de regio. Velen kunnen wel een anekdote opdissen over hun ontmoeting met de voormalige elektronicabaas, die nu zijn dagen slijt op het landgoed de Wielewaal in Eindhoven.

"Je kan zijn manier van leiding geven vergelijken met 'managing by smiling around"', aldus Metze. "Hij wilde aardig gevonden worden. Daarin is hij zeker geslaagd, gezien alle festiviteiten die rondom zijn verjaardag zijn georganiseerd."


Frits Philips.

Eindhoven is zaterdag, als 'Meneer Frits' honderd wordt, Frits Philips Stad. Zelfs de Nederlandse Spoorwegen doen er aan mee, door er het NS-station voor een dag om te dopen tot Frits Philips-station. De plaatselijke horeca schenkt 's morgens gratis koffie en thee. Voor de verzamelaars is er een herdenkingsmunt van 2 euro: het Fritske. De plaatselijke media pakken ook uit. Zo deelt het Eindhovens Dagblad gratis t-shirts uit met zijn beeltenis en de weekkrant Groot Eindhoven komt met een Frits-Philipskoerier.

Volgens Metze, die vorig jaar promoveerde op een biografie over Anton Philips, is de verering van Frits Philips een gevolg van het feit dat hij de "levende drager van het Philips-heldendom is". Zijn vader Anton overleed in 1951, diens broer Gerard negen jaar eerder.

NRC Handelsblad

ROTTERDAM, 15 APRIL. Paleontologen hebben in China het fossiel ontdekt van een dinosaurusmoeder die nog twee ongelegde eieren in zich draagt.

De dinosaurusmoeder, een oviraptorosaurus, behoort tot de tak van dinosaurussen (theropoda) waaruit later in de evolutie de vogels zijn voortgekomen.

Paleontologen onder leiding van Tamaki Sato van het Canadese natuurhistorisch museum in Ottawa hebben de vondst vanmorgen bekendgemaakt in het wetenschappelijke tijdschrift Science. Volgens Sato en zijn collega's heeft het dinosaurusfossiel kenmerken van een moderne krokodil, maar ook van een moderne vogel.

Beide eieren hebben de omvang van een ananas en zitten vast in het dinosaurusbekken. Mede op grond van het vergelijkbare formaat van de eieren concluderen de paleontologen dat de oviraptorosaurus twee eileiders had, net als moderne krokodillen. Elke eileider was verbonden met een buisje van waaruit het dinosaurusei werd voorzien van een harde schaal. Moderne vogels hebben maar één eileider.

Omdat in de eileider maar twee eieren aanwezig waren vermoeden de paleontologen dat de dinosaurus eieren legde in tweetallen totdat het nest vol was. Van oviraptorosaurussen zijn verschillende nesten gevonden die soms wel een tiental eieren bevatten. Net als vogels legden oviraptorosaurussen dus niet alle eieren in een keer.

Volwassen oviraptorosaurussen waren tussen drie en vier meter lang, gemeten van de kop tot het uiteinde van de staart. De dino's danken hun naam (ovis = ei, raptus = gestolen) aan het feit dat paleontologen ze ten onrechte hielden voor eierrovers. Later werd duidelijk dat de fossielen veelal werden aangetroffen bij kapotte eierschalen van hun eigen nest.

NRC Handelsblad

ROTTERDAM, 15 APRIL. Executie met behulp van injecties is minder humaan dan wordt gedacht, omdat de terdoodveroordeelde onvoldoende is verdoofd en daardoor onnodig ondraaglijke pijn lijdt. Dat stellen onderzoekers van University of Miami in het gezaghebbende Britse medische tijdschrift The Lancet.

Ze onderzochten autopsieverslagen en spraken met beulen in Texas en Virginia, waar 45 procent van alle Amerikaanse doodstraffen wordt uitgevoerd. De beulen in deze staten zijn geen anesthesisten en voeren de verdovingen vaak van een afstand via een slangetje uit, zonder te kijken of de terdoodveroordeelde wel is verdoofd.

Bij 43 executies in Arizona, Georgia, North en South Carolina was de concentratie van het verdovend middel in het bloed lager dan noodzakelijk wordt geacht bij operaties, en bij 21 gevallen zelfs zo laag dat de terdoodveroordeelde zich bewust was van wat er gebeurde en had kunnen antwoorden op vragen.

In de VS geldt executie door middel van een dodelijke injectie als relatief humaan (in vergelijking met elektrocutie, gas, ophanging of een vuurpeloton) en niet in strijd met het achtste artikel van de grondwet dat wrede straffen verbiedt. Het is daarom sinds de introductie in 1977 de meest gebruikte manier van executie in 37 staten. Door middel van injecties werden 789 mensen ter dood gebracht.

De terdoodveroordeelde krijgt eerst een injectie met natriumthiopenthal toegediend, waardoor hij wordt verdoofd. Vervolgens wordt de spierontspanner pancuroniumbromide gegeven, waardoor de veroordeelde wordt verlamd, en dan kaliumchloride om het hart stil te zetten. Zonder een verdoving ondergaat de veroordeelde ondraaglijke pijn, maar omdat hij zich niet kan bewegen, wordt dit zelden opgemerkt.

,,Het gebrek aan training en toezicht, het toedienen van de middelen op afstand, en daaraan gekoppeld ooggetuigen die melden dat spieren bewogen tijdens de executie, suggereren dat de huidige praktijk veterinaire maatstaven niet haalt'', aldus de onderzoekers.

De meidengroep Kus. Van links naar rechts: Meike, Fleur, Anouk, Monique.

AD.nl Door Barbara de Jong

Ken je Kus al? Met de eerste single Lekker Ding staat de meidengroep hoog in de Kids Top 20.

Binnenkort treden ze op in een bomvol Ahoy tijdens Jetix Planet Live. AD Kids stelt Fleur, Meike, Anouk en Monique aan je voor.

Nog maar net begonnen en volgende week al een optreden in Ahoy...
Meike: Ja, echt super. Ik zal straks best zenuwachtig zijn als het zover is.
Fleur: Zelf ben ik er nog niet niet zo mee bezig, maar straks zal het best spannend worden. We hebben er echt zin in!
Monique: Het liefst willen we zoveel mogelijk optreden. Dan snel een nieuwe single uitbrengen en een cd!

Hoe zijn jullie eigenlijk met Kus begonnen?
Monique: Anouk en ik zijn bij de band gekomen door audities. Uit een heleboel meiden zijn wij gekozen.
Fleur: Ik stond achter de bar bij de audities. Aan het einde van de dag vroeg iemand van de platenmaatschappij of ik kon zingen en het ook wilde proberen. En nu zit ik hier!
Meike: Na Idols liet ik doorschemeren dat ik een meidenband wel leuk zou vinden. Ik werd gebeld en gevraagd of ik bij Kus wilde komen.

Deden jullie voor Kus ook aan zingen en dansen?
Anouk: Ik heb een vooropleiding viool en zang op de muziekschool gedaan. Ook zat ik op ballet.
Fleur: Voor Kus deed ik aan jazzballet en streetdance.
Monique: Ik zat eerst op streetdance en jazzballet.
Meike: Ik heb natuurlijk aan Idols meegedaan. Daarvoor zat ik vijf jaar in een coverbandje.

Wat zijn jullie hobby's?
Monique: Dansen en zingen, natuurlijk! Verder hou ik van sporten, zoals spinnen. Dat is heel snel fietsen op muziek. Ik kijk graag naar dansfilms, bijvoorbeeld Flashdance. En als het even kan, volg ik Friends op de buis.
Meike: ik vind het heel leuk om zelf kleding te maken. Het liefst verzamel ik oude troep waar ik dan wat leuks van maak. Mijn hele huis staat vol met spullen die ik op straat heb gevonden. Zo heb ik van een oud kastje een stuk van de poten gezaagd en helemaal geschilderd. Dat ziet er best leuk uit. Ook hou ik van schilderen en snowboarden, hoewel ik in dat laatste niet echt goed ben, hahaha.
Anouk: Mijn grootste passie is natuurlijk muziek maken, lekker zingen en dansen. Verder hou ik erg van knutselen, zoals tekenen en schilderen. Ook heb ik onlangs mijn toilet versierd met mozaïeksteentjes. Verder luister ik ook graag naar bandjes die optreden bij mij in de buurt.
Fleur: Ik ben een echte huismus en nodig graag vriendinnen uit om thuis bijvoorbeeld een dvd kijken en lekkere hapjes te eten.

Van welke muziek houden jullie zelf?
Anouk: Heel erg uiteenlopend, tijdens feesten ga ik uit m'n dak op housemuziek. Maar op zondagochtend kan ik erg genieten van klassieke muziek.
Monique:Ik hou van popmuziek als Usher, Blue en Madonna.
Meike: Allerlei soorten muziek vind ik te gek; van house tot klassiek. Er is niet een bepaalde artiest die ik te gek vind.
Fleur: Diana Ross vind ik goed, net als het oudere werk van Madonna.

Wie vinden jullie nou zelf een lekker ding?
Monique: Hahaha... het broertje van mijn beste vriendin!
Anouk en Fleur: Brad Pitt, natuurlijk!
Meike: Dat vind ik helemaal niks. Doe mij dan maar Pharrel Williams van N.E.R.D!

Officiële KUS-site

Trouw

Britse biomedici hebben een medicament ontwikkeld dat bepaalde borstkankercellen doodt, zonder het gezonde weefsel aan te tasten.

Vooralsnog is het middel alleen bij muizen getest, maar ingewijden spreken van een 'belangrijke en veelbelovende' vondst. Het unieke is dat de Britten erin zijn geslaagd een zwakke plek van de borstkankercellen te benutten. Gezonde cellen blijven buiten schot, anders dan bij bestraling en chemotherapie.

Het nieuwe medicament zorgt ervoor dat kankercellen de foutjes die spontaan in hun DNA ontstaan, niet meer kunnen repareren. Het erfelijk materiaal wordt daardoor instabiel, met als gevolg dat de cellen sterven. De stof blokkeert slechts één enzym, Parp geheten, dat nodig is om DNA te herstellen. Gezonde cellen zijn niet gevoelig voor deze blokkade, want zij kunnen terugvallen op een tweede DNA-herstelmechanisme, dat bij veel kankercellen niet meer werkt. Dit tweede mechanisme wordt verzorgd door de bekende BRCA-genen. Vrouwen die daar een defect in hebben, lopen bijna 85 procent kans om voor hun 70ste borstkanker te krijgen, maar die kan zich ook al rond 30 jaar openbaren. Vanwege dit hoge risico laten sommigen met zo'n gendefect hun borsten uit voorzorg verwijderen. Juist zij kunnen bij het middel gebaat zijn.

,,Je moet altijd maar afwachten of zo'n middel ook bij de mens werkt'', relativeert prof.dr. Anton Berns, wetenschappelijk directeur van het Nederlands Kanker Instituut. ,,Maar het is een zeer interessante vinding die grote potentie heeft, niet alleen voor erfelijke vormen van borstkanker, maar ook voor andere typen kanker waarbij een soortgelijk herstelmechanisme verstoord is.'' Bij muizen was het resultaat gunstig, meldt Nature vandaag: dieren waarbij kankercellen werden ingebracht, ontwikkelden dankzij het nieuwe middel geen tumoren meer. De eerste proef met mensen begint binnen enkele maanden.

Het Financieele Dagblad DOOR MARLEEN JANSSEN GROESBEEK

Bijna 20 ceo's zitten vanmorgen samen aan het ontbijt. Met de Amerikaanse goeroe Stuart L. Hart sparren zij over verdienen aan armoedebestrijding.

AMSTERDAM - Vier miljard consumenten met een inkomen van nog geen euro 100 per maand, zijn die interessant voor ABN Amro , Akzo, DSM , Heineken of Philips ? Een groep van Amerikaanse businessgoeroes, C.K. Prahalad, Allen Hammond en Stuart L. Hart, is er van overtuigd. Ze reizen op uitnodiging de wereld rond om de ene na de andere bestuursvoorzitter te overtuigen van de ongelooflijke kansen die er voor het internationale bedrijfsleven liggen aan de onderkant van de piramide. Kijk verder dan die top van 100 miljoen verzadigde consumenten (meer dan euro15.000 per jaar), daar valt op termijn weinig groei te genereren.

Aan professor Hart de taak om deze ochtend de spreekwoordelijke nuchtere Hollanders enthousiast te krijgen. Hij wijt het gebrek aan initiatief van de westerse multinationals aan vooroordelen, gebaseerd op beelden van hongerige mensen. Daarom is een van de adviezen die de ceo's vandaag zullen krijgen: ga zelf kijken in de buurten waar je potentiële consumenten wonen. Alleen zo krijg je gevoel voor de markt en de behoeften.

Andere adviezen zijn: begin klein met een klein project, producten in kleine verpakkingen, kleine prijzen. Zoek een betrouwbare lokale partner, dat kan een niet-gouvernementele organisatie zijn, investeer flink in het goed begrijpen van de lokale situatie en neem de nieuwste technologie mee. Telecombedrijf Vodafone experimenteert in Tanzania met geldoverboekingen via zijn mobiele netwerk.

Het idee van de Amerikanen is simpel. De allerarmsten van de wereld zijn dagelijks al heel veel geld kwijt aan hun eerste levensbehoeften. Zo is de prijs van water in ontwikkelingslanden 37 keer hoger dan in de VS, gezondheidszorg 10 keer. Ook voor hun leningen betalen ze vaak 50 maal meer dan de doorsnee consument in het Westen. Zelfs bij microkrediet betalen mensen toch al gauw 20% rente.

En omdat de overheid weinig geld investeert in publieke voorzieningen, zijn de armen gewend dat ze veel geld kwijt zijn aan onderwijs, transport en energie omdat private bedrijven die taak op zich genomen hebben tegen een marktprijs. Die moeten winst maken.

De koopkracht van de allerarmsten kan dus snel vergroot worden, als er bedrijven op de markt komen die de basisproducten tegen lagere prijzen kunnen aanbieden, waardoor mensen weer meer te besteden hebben. Op deze manier kunnen nieuwe markten ontstaan.

Hart is twee dagen in Nederland. Aan het eind van de middag geeft hij bij ABN Amro een seminar voor de onderkant van de bestuurspiramide en gaat hij met jonge managers en professionals in debat.

CNN.com

RIYADH, Saudi Arabia (AP) -- Saudi clerics took an unprecedented stand Tuesday against forcing women into marriage, saying that fathers who try to force their daughters to marry should be jailed until they change their minds.

The board of top clerics ruled that coercing women into marriage is "a major injustice" and "un-Islamic," said a statement issued by the kingdom's mufti, Sheik Abdul-Aziz bin Al al-Sheik, who has ministerial rank.

"Fathers who insist on making their daughters marry those they do not desire should be punished by imprisonment, and should not be released until they change their minds," al-Sheik said.

According to Saudi newspapers, about half of all marriages end in divorce, and many believe the high number of forced marriages is to blame.

The status and restrictions on Saudi women have long provoked criticism. Women cannot drive a car, mix with men in public or leave home without covering themselves from head to toe.

A Saudi woman typically marries the person her family chooses.

As part of a limited reform campaign recently, the authorities have taken steps toward giving women more rights and jobs.

However, women are barred from running or voting in this year's landmark municipal elections.

De mammoet is volgens Britse media verdwenen door massale slachtpartijen door de mens

NU.NL

LONDEN - Menselijk handelen heeft er in het verleden niet alleen toe geleid dat de Afrikaanse en Aziatische olifant op de rand van uitsterven hebben gebalanceerd, ook dieren als de mammoet en mastodont hebben de slag met de mens verloren. Duizenden jaren geleden zorgde de mens al voor het uitsterven van olifantachtigen in de hele wereld, aldus Amerikaanse wetenschappers van de universiteit van Wyoming.

Tot voor kort namen veel wetenschappers aan dat het verdwijnen van olifantachtigen in grote delen van de wereld te wijten was aan klimaatveranderingen.

De wetenschappers van de universiteiten van Wyoming en van Californië zeggen echter bewijzen te hebben gevonden dat de diersoorten zijn verdwenen door massale slachtpartijen door de mens, aldus de Britse krant The Independent dinsdag.

NU.NL

BOEDAPEST - Hongaarse prostituees mogen binnenkort in winkelcentra tippelen, als het aan de Hongaarse minister van Binnenlandse Zaken ligt. De dames van lichte zeden zouden hun klanten in aangewezen winkelcentra mogen werven, als ze maar naar hun eigen huis of hotelkamer gaan om zaken te doen. Dat meldde het dagblad Nepszabadsag dinsdag.

Hongarije staat al toe dat lokale overheden zogeheten 'gebieden van geduld' aanwijzen voor de 20.000 prostituees die in het land werkzaam zijn. Geen enkele gemeente heeft tot nu toe van die mogelijkheid gebruik gemaakt.

Anton Heyboer. Foto Marco Okhuizen

AD.nl Door Ellen Leijser

Viermaals daags een zelfgebakken boterham met roquefort. Dat was zijn geheim. Het geheim van zijn ogenschijnlijk eindeloze vitaliteit.

In de nacht van vrijdag op zaterdag overleed Anton Heyboer, het enfant terrible van de Nederlandse kunst op 81-jarige leeftijd in zijn slaap.

Nog meer dan zijn kunst sprak zijn levenswijze tot de verbeelding. In een boerderij in het Noord-Hollandse Den Ilp verzamelde hij vijf vrouwen om zich heen. 'Bruiden' werden ze door de buitenwereld min of meer gekscherend genoemd. Heyboer sprak liever over zijn 'meisjes'. Wilde geruchten over spannende seks shockeerden het puriteinse Nederland.

Hij was natuurlijk geen heilig boontje, maar voor hem was seks niet iets waar je geheimzinnig over moest doen. ,,Ik heb nooit zo buitensporig aan seks gedaan als mensen denken'', zei hij vorig jaar toen hij naar aanleiding van zijn tachtigste verjaardag terugblikte op zijn leven. ,,Ik heb met geen van de meisjes een relatie, want een relatie is zo benauwend. En ik heb al 40 jaar geen seks meer.''

Als Heyboer eenmaal op zijn praatstoel zat, met aan zijn voeten zijn trouwe herdershond, was er geen ontkomen meer aan. De stroom verhalen bleef maar komen. Urenlang kon hij uitweiden over zijn kwajongensachtige avonturen uit het verleden. Zijn monologen waren doorspekt met grapjes en met dijenkletsers. Vaak letterlijk, want hij had echt lol om zichzelf. En als geen ander kon hij giechelen, op een aanstekelijke manier.

Ondanks zijn hoge leeftijd dacht hij niet aan stoppen met werken. Nog steeds stommelde hij elke middag naar een van zijn ateliers, verborgen op een donkere zolder. Met vier, vijf kwasten in de hand trok hij ten aanval. Hij kwakte de verf met snelle, karate-achtige bewegingen op het papier. Rats, klats, klaar! Hooguit vier seconden werkte hij aan een werk en hup, snel naar de volgende.Zo maakte hij de laatste jaren zeker 50 kunstwerken per dag. En het publiek vond het prachtig. Nog steeds trouwens. In de Anton Heyboer-winkel aan de overkant van zijn woonhuis komen dagelijks vele liefhebbers van zijn werk.

De officiële kunstwereld zag er veel minder de humor van in. Halverwege de jaren 70 besloot hij zijn prijzen - zeer tegen de zin van zijn galeriehouders - drastisch te verlagen. De kunsthandel beschuldigde hem van het verpesten van de markt en sprak met hooghartig dédain over Heyboer als kunstenaar. Het liet hem volstrekt koud. ,,Wat ik nu maak is steengoed, hoor. Kippen en madonna's op Japans papier. Ze kunnen zo het museum in. En ze kosten maar 100 gulden, hihi."

Heyboer was nog altijd in topvorm, zei hij een jaar geleden. En terwijl hij zijn mouwen van zijn zwarte schipperstrui opstroopte en zijn gespierde haarloze armen toonde, pochte hij: ,,Ik ben beresterk. Voel hier eens. Nou, wat voel je? Niet slap, hè.'' Gierend van de pret trok hij vervolgens ook zijn broekspijpen omhoog om zijn stevige kuiten te showen. Met trots in zijn stem: ,,Dit zijn geen benen van een 80-jarige, toch? Goed hè! Ik ben zo ijdel als een gek.''

Heyboer deed ook aan Zen en ,,van die andere Oosterse dingen''. Maar de kracht is dus toch uit dat sterke lichaam weggevloeid. Geen boterham met roquefort kon daar wat aan doen.

AD.nl Door Ronald van Geenen

Tien vrouwen eisen morgen, tijdens een rechtszaak in Den Bosch, een volledige vergoeding voor de opvoeding van hun kinderen.

De vrouwen raakten zwanger terwijl zij zich veilig waanden door een nieuwe vorm van anticonceptie.

De vrouwen slepen zowel geneesmiddelenfabrikant Organon voor de rechter als de huisartsen die hen het middel toedienden. Volgens hun advocaat, M. de Witte uit Amersfoort, moet de rechter uitmaken wie opdraait voor de gigantische kosten. ,,Dat zal afhangen van de vraag wie precies aansprakelijk is: Organon, de huisartsen of beide'', zegt De Witte.

De juridische affaire draait om een anticonceptiemethode van Organon die nog niet zo lang op de markt is: Implanon. Daarbij wordt een dun staafje onder de huid gebracht dat gedurende drie jaar een werkzame stof afgeeft om zwangerschap te voorkomen.

De Witte ondersteunt vijftien vrouwen die, ondanks Implanon, zwanger raakten. Tien van hen kregen een baby, vier lieten de zwangerschap afbreken en één kreeg een miskraam. De hele groep eist smartengeld. De tien vrouwen die uiteindelijk een kind kregen, willen daar bovenop een financiële vergoeding voor de opvoedingskosten. Hoe hoog dat bedrag zal zijn, verschilt per moeder en hangt af van hun levensstandaard.

Na onderzoek in 2003 bleek dat de werkzame stof van Implanon, die zwangerschap had moeten voorkomen, bij geen van de vrouwen werd aangetroffen. Volgens Organon is het middel op zich veilig en werkzaam. Het bedrijf zegt alles te hebben gedaan om huisartsen, die het staafje injecteren, te instrueren en te trainen om de methode toe te passen. Aangenomen wordt dat de huisartsen het middel niet goed hebben ingebracht of dat de staafjes voortijdig uit de injectienaald zijn gevallen. Organon wil de schuld echter niet zelf bij de dokters leggen. ,,Wij zullen in de rechtszaak alleen aantonen dat de aansprakelijkheid niet bij ons ligt'', aldus de medicijnfabrikant.

In eerdere zaken zaken rond Implanon zijn inmiddels twee Nederlandse huisartsen aansprakelijk gesteld voor fouten bij het inbrengen van het staafje. Zij werden veroordeeld tot het betalen van een aanzienlijke schadevergoeding.

Ook in Australië ligt Implanon onder vuur. Dertig vrouwen die ongewenst zwanger raakten, dienden begin dit jaar claims in bij hun huisartsen wegens mogelijke fouten bij het injecteren van de staafjes. Organon is geen partij in die zaken.

NU.NL

LONDEN - VVD-Tweede-Kamerlid Ayaan Hirsi Ali staat op de lijst van de 'invloedrijkste personen ter wereld' van Time Magazine. Dat heeft het blad zondag in een persverklaring meegedeeld. Het tijdschrift karakteriseert Hirsi Ali als "iemand die opkomt voor haar overtuiging".

Het Kamerlid van Somalische afkomst staat ingedeeld bij de 'Leiders en Revolutionairen', samen met onder anderen de Amerikaanse president Bush, diens minister van Buitenlandse Zaken Rice, de Zuid-Afrikaanse president Mbeki en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong Il. Ook de Israëlische premier Sharon en de al-Qaeda terrorist al-Zarqawi staan op de lijst.

Hirsi Ali is een uitgesproken voorvechtster van de rechten en de emancipatie van moslimvrouwen. Zij wordt met de dood bedreigd sinds het uitkomen van de film Submission, die zij samen met Theo van Gogh maakte. Na de moord op Van Gogh moest Hirsi Ali enige tijd onderduiken. Het Kamerlid werkt aan een vervolg op Submission.

Time Magazine heeft de groep invloedrijkste personen uitgenodigd voor een diner in New York, later deze maand. Hirsi Ali vindt het "een hele grote eer" dat zij hiervoor is gevraagd, zo heeft zij via een woordvoerder laten weten. Zij gaat graag op de invitatie in en zal tijdens het diner een speech houden.

NRC Handelsblad

SANTA MARIA, 8 APRIL. Een voormalig bewaker van het landgoed van Michael Jackson heeft gisteren verklaard dat de zanger tien jaar geleden orale seks heeft gehad met een minderjarige jongen.

Het was de meest bezwarende getuigenis in het proces tegen de 46-jarige popster die wordt vervolgd wegens misbruik van een minderjarige jongen, kindermishandeling en samenzwering. Getuigen beschuldigden Jackson tot dusver alleen van liefkozingen met en masturbatie in het bijzijn van kinderen.

Nachtwaker Ralph Chacon vertelde de jury gisteren hoe hij zag dat Jackson en een jongen stonden te douchen, hoe de popster ,,de penis van de kleine jongen in zijn mond stopte'' en hem over zijn hele lichaam kuste. De ouders van de jongen, Jordan Chandler, spanden in 1993 een rechtszaak aan tegen Jackson. Beide partijen troffen een schikking en de Chandlers ontvingen naar verluidt 23 miljoen dollar.

Jacksons advocaat Thomas Mesereau wees erop dat Chacon en vier andere oud-bewakers hun verhaal aan roddelbladen en televisieprogramma's hadden verkocht. Nadat ze door Jackson werden ontslagen, klaagden ze de zanger aan voor onrechtmatig ontslag. De rechtszaak eindigde in Jacksons voordeel: ,,Dit is vast een mooie manier om wraak te nemen'', hield Mesereau de bewaker voor.

Chacon werd in het getuigenbankje gevolgd door voormalig huishoudster Adrian McManus, die verklaarde dat in de vier jaar dat zij op het landgoed Neverland werkte Jackson zeker drie jongens zoende en betastte. Ze zei dat de zanger het bed had gedeeld met minderjarige jongens, onder wie Jordan Chandler, en dat ze ondergoed van Jackson en anderen vond in het bubbelbad in de slaapkamer van de zanger. Advocaat Mesereau wees de jury erop dat de huishoudster in 1993 onder ede had verklaard dat ze nooit iets had gezien.

De moeder van Jordan Chandler zal volgende week haar verhaal vertellen. De jongen zelf, die inmiddels 25 is, heeft de Verenigde Staten verlaten en wil niet meewerken aan het proces.

Het proces tegen Jackson duurt inmiddels zes weken en zal vermoedelijk nog enkele maanden duren. (AP, Reuters)

NRC Handelsblad Door onze redacteur Margriet Oostveen

ROTTERDAM, 8 APRIL. Kinderartsen in Vlaanderen beëindigen net als Nederlandse artsen illegaal levens van ernstig zieke pasgeborenen, door een dodelijk medicijn toe te dienen.

Dit blijkt uit twee onderzoeken waarvan het gezaghebbende Britse medische tijdschrift The Lancet vandaag de resultaten zal publiceren.

Belgische artsen dienden een fatale dosis medicijnen toe bij 17 van alle 253 onderzochte sterfgevallen - kinderen onder de één jaar die in Vlaanderen tussen augustus 1999 en juli 2000 overleden. In Nederland gebeurde datzelfde ruim 30 keer onder alle 347 sterfgevallen van nuljarigen tussen augustus en november 2001. In Vlaanderen gaat het om 7 procent van het totaal, in Nederland om 9 procent.

De Nederlandse cijfers waren hier al deels bekend. De Vlaamse cijfers zijn nieuw en in vergelijking met de Nederlandse opmerkelijk. Voor het eerst blijkt dat de veelbesproken Nederlandse praktijk van beslissingen rond het levenseinde van pasgeborenen ook elders volkomen gangbaar is.

Vorig jaar ontstond internationale beroering toen Groningse artsen bekendmaakten dat zij met medewerking van het openbaar ministerie regels hadden opgesteld voor actieve levensbeëindiging van uitzichtloos en ondraaglijk lijdende pasgeborenen - het 'Groningse protocol'. In conservatief Amerika werden Nederlandse artsen voor nazi's uitgemaakt.

De Belgische onderzoekers stellen nu vast dat ook een forse meerderheid van de Vlaamse kinderartsen wil dat het toedienen van fatale medicijnen aan baby's met een ernstige ziekte wordt gelegaliseerd.

De resultaten van beide onderzoeken zijn gebaseerd op overlijdensaktes en gedetailleerde vragenlijsten, die honderden artsen anoniem hebben beantwoord.

België en Nederland zijn de enige landen ter wereld met een euthanasiewet. In beide landen is actieve levensbeëindiging van pasgeborenen juridisch nog steeds moord, omdat baby's hun wil niet kunnen uiten. Ook in België vormt het verzoek om euthanasie door de patiënt de basis van de euthanasiewetgeving.

Het 'hol' in het bos bij Rhenen, waar een Gronings gezin vijf nachten bivakkeerde. Foto Cor de Kock

AD.nl Door Loek Mulder

Een Gronings gezin heeft vijf nachten doorgebracht in een kuil in de bossen bij Rhenen. Toen de politie de moeder met haar vriend en vier kinderen vond, waren ze twee maanden spoorloos geweest.

Klein Ulsda Het hol in de bossen op de Grebbeberg bij Rhenen is ondiep, er liggen wat takken en landbouwplastic om onder te schuilen.

Het moeten vijf barre nachten zijn geweest die de 34-jarige moeder Angelique, haar kinderen (6, 8, 9 en 10 jaar) en haar nieuwe vriend in de kuil hebben doorgebracht. Hoe ze er hebben overleefd en waar ze eten vandaan haalden is, vooralsnog een raadsel.

Het gezin uit Klein Ulsda (Gr) was al twee maanden spoorloos. Dinsdag haalde de politie de zes vervuild en uitgehongerd uit de bossen en droeg ze over aan Bureau Jeugdzorg. Ze zijn inmiddels ondergebracht in een opvanghuis in Groningen.

Moeder Angelique liet de vader van haar vier kinderen, John, twee maanden geleden in de steek na relatieperikelen. Met de kinderen en haar nieuwe liefde, een 65-jarige man uit Bellingwolde, vertrok ze met de noorderzon uit hun huis in Klein Ulsda, een dorp van twee straten, twee seksclubs en zo'n 30 huizen in oost-Groningen.

Het gezelschap ging met de auto naar België, waar ze een week of twee in een vakantiehuisje verbleven. Op Goede Vrijdag doken ze op in Rhenen, waar ze bij .

Hotel het Wapen van Rhenen aanklopten voor een kamer. In de tijd daartussen hebben ze waarschijnlijk door Nederland en België gezworven.

Berooid meldden ze zich bij eigenaar Hennie Ansems van het Rhenense hotel. ,,Ze hadden helemaal niets, geen tandenborstel, geen identiteitskaart, geen horloge'', vertelt Ansems. ,,Ze waren gezond, maar nogal hongerig. Ze zeiden dat hun auto was gestolen. Ik geloofde hen niet. Ze bezaten geen rooie cent maar ik kon het niet over mijn hart verkrijgen de vier kinderen op straat te laten staan.''

Ansems bood hen een kamer en gaf ze dagelijks een ontbijt. Eén keer betaalden ze vijftig euro, maar daarna was het geld echt op. Ansems lichtte meermalen de politie in over de situatie, maar die greep niet in. Donderdag zette Ansems het gezelschap op straat. ,,Ik vond het vreselijk, maar ik kon niet anders'', aldus de hotelbaas. ,,Mijn hart brak toen ik hoorde dat ze daarna in de bossen hadden geleefd.''

Angeliques ex-man werkt op een baggerschip in het buitenland en kan niet reageren. Volgens zijn vader, Jaap uit Hansweert (Z), zit zijn zoon diep in de put en voelt hij zich machteloos. De grootvader is blij dat zijn kleinkinderen na de lange vermissing weer boven water zijn, maar hij is diep verontwaardigd over de omzwervingen van de moeder met haar kroost. ,,Het is godgeklaagd wat de vrouw de kinderen heeft aangedaan'', zegt Jaap. ,,Dat zwerven moet een verschrikking zijn geweest, dat kun je kinderen niet aandoen.''

De familie tastte al die weken volledig in het duister over de verblijfplaats van de kinderen. Jaap: ,,De moeder had nog niet eens een afscheidsbriefje achtergelaten.''

De kinderen werden als vermist opgegeven bij de politie. Die verklaarde volgens de familie dat er geen direct gevaar voor de kinderen was, dus werd er geen actie ondernomen.

De familie heeft nu een advocaat in de arm genomen om de kinderen onder het gezag van de moeder vandaan te halen.

Jeugdzorg in Groningen zegt dat nu eerst de crisis rond het 'kuilgezin' wordt bezworen. ,,Daarna gaan we uitzoeken waarom het gezin tussen wal en schip is geraakt en hoe het verder moet'', laat een woordvoerder weten.

De familie was al bekend bij de hulpverleningsinstantie toen het in Klein Ulsda woonde. Buurtbewoners hadden al eens de gemeente Bellingwedde ingelicht. Zij maakten zich zorgen over de puinhopen waartussen de kinderen in het arbeidershuisje leefden.

,,De GGD, Jeugdzorg en de scholen hebben zich op de hoogte gesteld'', aldus burgemeester Engbert Drenth van Bellingwedde. ,,Er werden geen bijzonderheden vastgesteld, op de troep rond het huis na. Voor ons was het daarna over.''

Een van de weinige dorpsbewoners die geregeld contact had met de familie, is de overbuurman. ,,Het waren goede mensen'', zegt hij. ,,Ze leefden alleen op een andere manier dan de meesten van ons gewend zijn. Huisje-boompje-beestje was niets voor hen.''

de Volkskrant

UTRECHT - Bijna een op de drie jongeren maakt gebruik van een vervalst of geleend legitimatiebewijs om een uitgaansgelegenheid binnen te komen. Een kleiner aantal, 14 procent, doet dat om alcohol te kopen. Dat blijkt uit een onderzoek van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) onder 820 middelbare scholieren van 12 tot en met 17 jaar.

Uit het onderzoek, dat donderdag is gepubliceerd, komt naar voren dat de jongeren meestal een kopie van een identiteitsbewijs gebruiken waarop gegevens zijn veranderd. Een andere manier is het lenen een legitimatiekaart van een oudere kennis. Er zijn geen significante verschillen gevonden tussen jongens en meisjes.

De meeste horecagelegenheden hanteren bij de deur leeftijdsgrenzen tussen 16 en 18 jaar. Ruim de helft (54 procent) van de ondervraagde jongeren zegt dat het makkelijk is om binnen te komen, hoewel ze minderjarig zijn. Ongeveer driekwart zegt bovendien dat het niet moeilijk is voor iemand onder de zestien om alcohol te kopen.

Vrijwel alle jongens en meisjes die aan het onderzoek hebben meegedaan, zijn op de hoogte van de legitimatieplicht vanaf 14 jaar, die op 1 januari is ingevoerd. Toch zegt slechts 45 procent altijd een identiteitsbewijs bij zich te hebben. 39 procent heeft het niet altijd bij zich en de rest is nog onder de 14 jaar. Redenen om geen bewijs mee te nemen, zijn dat ze het vergeten, bang zijn om het kwijt te raken, het onhandig vinden om mee te nemen of het niet eens zijn met de legitimatieplicht.

Times Online By Michael Horsnell

IN ITS native China, where it is coveted for its 6ft tail feathers, the handsome Reeve’s pheasant (Syrmaticus reevesi) is an endangered species.

In a Wiltshire village, it is the local people who are the imperilled breed with the arrival of a bad-tempered pheasant, dubbed Prezza.

“Some of us call him that because, like John Prescott, he doesn’t think twice about smacking you in the face,” one villager said.

Bishopstone (pop 622), which nestles in the Chalke Valley near Salisbury, has been adopted by the bird, which apparently escaped after being bred in captivity.

Ever since, it has carried out a series of bloodthirsty attacks, stalking its victims before flying at them, pecking and clawing at their faces. Several bloodied walkers have required medical attention.

Signs telling them of the danger posed by the red and gold male pheasant, whose feathers are used as headwear decorations by Beijing Opera, have been posted near its adopted territory.

Villagers are considering taking on a hired gun to end the reign of terror, although it is uncertain whether shooting the bird would be legal.

Edward Draper, 68, a local councillor, said: “You cannot have a village living in fear of a pheasant, can you?”

Mr Draper, a retired farmer and vice-chairman of Salisbury District Council, added: “If it is pecking people and could harm children, then it needs to be stopped. I should beat it to death with a stick if it attacked me. I would suggest that we get a gamekeeper to shoot it.”

Monica Vince, 57, was treated by a doctor after she was attacked while walking her dog, Dilly. Mrs Vince said: “It is a very vicious bird. We live in a valley and the pheasant lives on high ground, which is popular with dog-walkers.

“But few people go up there now because this bird just attacks them. I used to walk my dog along a path up there, but then the pheasant started stalking me. For several days he would walk alongside, watching me from the other side of a fence.

“Then one day the pheasant came through the fence and stood in front of me, confronting me. I stepped to my left to get past and he stepped the same way. Then I moved to my right and he moved the same way.

“I thought: ‘This is silly, it’s just a pheasant.’ But then he flew at my head and pecked me on the head and raked my nose. I screamed and put my hands up to my face and he raked me with his claws. He dropped back to the ground and looked at me as if to say: ‘I won that round.’ He looked pretty proud of himself.

“I was so shocked. I picked up my hat, which the bird had knocked off, and ran past it and through a gate. I was worried that it might attack my dog next. When I got home, my hair was all matted with blood and it was really painful.”

Het Parool DOOR SAKE VAN DER WALL

AMSTERDAM - Amsterdam heeft binnenkort de eerste vrouwelijke rabbijn van Nederland. De Duitse Elisa Klapheck rondt vrijdag haar contractbesprekingen af met de nieuwe progressieve joodse gemeente Beit Ha'Chidush (BHC).

Klapheck (1962) kreeg vorig jaar bij een Amerikaanse progressieve joodse beweging haar ordinatie voor rabbijn. Daarvoor studeerde ze politicologie in Nijmegen, waardoor ze vloeiend Nederlands spreekt. Ze schreef een boek over Regina Jonas, die in 1935 in Berlijn de eerste vrouwelijke rabbijn ter wereld werd. Volgens Wanya Kruyer, een van de voorzitters van BHC, is Klapheck niet speciaal gekozen omdat ze een vrouw was, maar omdat ze van alle sollicitanten verreweg de beste was. ''We vinden het natuurlijk wel heel leuk dat het een vrouw is, maar we waren gewoon op zoek naar een goede, progressieve rabbijn.''

Beit Ha'Chidush (Huis van vernieuwing) is sinds maandag officieel een joodse gemeente. Daarvoor was het bijna tien jaar lang een stichting, die met een vaste groep mensen op een moderne manier de joodse traditie wilde vieren.

Kruyer: ''Vrouwen en mannen zijn bij ons gelijk. We willen in de pas lopen met de maatschappij. We willen geen patriarchaal of archaïsch jodendom uitdragen.''

De gemeente komt bijeen in de Uilenburgersynagoge, midden in de oude jodenbuurt. Op de maandelijkse dienst komen gemiddeld zestig mensen af.

Wie van de gemeente lid wil worden, hoeft volgens de traditionele joodse wetten niet strikt genomen joods te zijn. ''We willen bijvoorbeeld de deur openzetten voor iemand met alleen een joodse vader,'' vertelt Kruyer. ''Daar is in de Nederlandse maatschappij, waar bijna iedereen gemengd huwt, behoefte aan.''

''We zijn een beetje een buitenbeentje,'' vertelt Kruyer. ''De BHC is de enige progressieve joodse gemeente in Nederland. Het valt niet mee om voorop te lopen.''

In Amerika zijn meerdere progressieve joodse bewegingen. Kruyer: ''Daar zijn ook al sinds de jaren zestig en zeventig vrouwelijke rabbijnen. In Europa is de ontwikkeling in de joodse gemeenschap tot ongeveer 55 jaar na de oorlog stil blijven staan. We waren hier meer bezig met het likken van onze wonden.''

Trouw Door Paul-Kleis Jager

Rainier III de Monaco, die gisteren op 81-jarige leeftijd overleed, maakte van een operette-prinsdom een multinational. In zijn persoonlijk leven had hij minder geluk.

Het eerste drama voor Louis-Henri-Maxence-Bertrand de Grimaldi was het huwelijk van zijn moeder Charlotte met een zekere Pierre de Polignac: de verbintenis hield maar drie jaar stand. Rainier werd tot zijn verdriet naar een prestigieuze Engelse kostschool gestuurd waar hij het zo vreselijk vond dat hij wegliep.

Die affaire leverde de eerste scandaleuze krantenkoppen op voor de familie Grimaldi, die al zeven eeuwen heersen over 'de rots' tussen Nice en de Italiaanse grens. Little fat Monaco noemden ze hem zelfs.

Klein was Rainier inderdaad. ,,Hij komt niet eens tot haar tieten'', schamperde zijn schoonvader Joe Kelly toen hij kennis had gemaakt met de nieuwe liefde van zijn dochter Grace. En aan leren had hij een broertje dood. Op een nieuwe dure school in Zwitserland viel Rainier vooral op door zijn skiprestaties; in Frankrijk studeerde hij uiteindelijk een jaar politicologie.

Vijf jaar na de oorlog, waarin hij diende als buitenlandse vrijwilliger bij de geallieerde troepen die de Provence en de Elzas bevrijdden, volgde hij als 26-jarige zijn grootvader Louis II op. Aan zijn oudere zus Antoinette ging de troon voorbij, waarschijnlijk omdat zij het had gehouden met een Duitse soldaat.

De eerste jaren van Rainiers bewind waren desastreus. Monaco stond bekend als smokkelnest en in 1955 ging bijna het hele kapitaal van de familie Grimaldi samen met de Banque des Métaux précieux ten onder. 1955 is ook het jaar van de ommekeer, het jaar van het huwelijk met Grace Kelly dat Rainiers staatje in één klap wereldberoemd maakte.

Met hernieuwd zelfvertrouwen rekende Rainier af met zijn grote concurrent op de rots, de Griekse reder Aristoteles Onassis, die grootaandeelhouder was van het bedrijf dat het Casino en een aantal luxehotels exploiteerde.

Nadat Onassis op een zijspoor was gemanoeuvreerd, ging Rainier Monaco (2,5 vierkante kilometer) als een bedrijf leiden. Aan de mono-industrie van het gokwezen kwam een einde en overal verrezen kantoor torens. Die boden niet alleen onderdak aan producenten van geneesmiddelen en cosmetica, maar ook aan financiële dienstverleners die bedrijven helpen hun winsten buiten bereik van de fiscus te houden.

Rainier weerstond de Franse druk inkomstenbelasting te gaan heffen. Problemen met de Franse justitie, die zich zorgen maakte over misgelopen inkomsten, kreeg hij niet. Twee onderzoeken werden uiteindelijk afgebroken en van president François Mitterrand kreeg Rainier alle steun bij zijn poging Monaco toe te laten treden tot de Verenigde Naties, hetgeen lukte in 1993.

Rainier, liefhebber van voetbal, circus en oceanografie, verrichtte zijn grote werken in relatieve stilte. De aandacht ging vooral naar zijn echtgenote en de vaak pijnlijke strapatsen van zijn dochters Caroline en Stéphanie.

In 1982 verongelukte prinses Gracia toen zij met Stéphanie in een ravijn reed. Woedend was Rainier toen de Britse historicus Robert Lacey later beweerde dat Grace de macht over het stuur was verloren omdat ze ruzie maakte met haar dochter, die gewond raakte. Ook zou Grace zich enorm hebben verveeld in Monaco en haar dagen hebben gevuld met alcohol en jonge minnaars. ,,Ik heb altijd van haar gehouden'', zei Rainier, die nooit hertrouwde.

NRC Handelsblad Door onze redacteur Rob Schoof


PEIZE, 5 APRIL. Bedroefd om de dood van de paus is Hedwig Wasser niet. Daarvoor was ze als katholiek te zeer teleurgesteld door diens conservatieve ideeën. ,,Ik kan me niet voorstellen dat ik tussen die huilende mensen op het St. Pietersplein zou staan'', zegt ze. ,,Alle respect voor iedere traan die om hem gelaten wordt, maar ík kan het niet.''

De nu 65-jarige Hedwig Wasser, uit Peize in Drenthe, heeft er nooit spijt van gehad dat ze de hele top van de katholieke kerk, inclusief de paus, op die 12de mei in de Utrechtse Jaarbeurs verbijsterde met haar eigen toevoegingen aan een tekst die letter voor letter was gecontroleerd door aartsbisschop Simonis. ,,Ik voelde mij geroepen dit te doen'', zegt ze nu.

Twee maanden voor het bezoek van de paus aan Nederland had ze een telefoontje gekregen van de Missieraad, een progressieve katholieke organisatie die opkomt voor de zwakkeren. Zij was er vrijwilligster. ,,Of ik een toespraak wilde houden voor de paus. Mijn eerste reactie was: de paus ziet vrouwen helemaal niet staan. Maar de Missieraad wilde een signaal afgeven, omdat het zo'n mannenkerk was. Mijn tweede reactie was: dit is mijn káns, ik kan al mijn onvrede over de kerk overbrengen aan de paus zelf.''

De veenbrand smeulde al jaren onder de progressieve katholieken, zegt Wasser. ,,In de jaren zestig en zeventig was er een geweldige euforie geweest in Nederland. De deuren en ramen van de kerk waren opengegaan. Onder Paulus VI en daarna Johannes Paulus II werd alles teruggedraaid. Het ging Rome véél te ver dat er met bisschoppen werd gediscussieerd over het celibaat en de rol van vrouwen. Ook de Nederlandse bisschoppen kwamen onder het juk van Rome. Iedereen werd monddood gemaakt.'' Allerlei mensen leden onder de kerk, zag ze. ,,Priesters die wilden trouwen, gescheiden mensen, ongehuwd samenwonenden, vrouwen en homoseksuelen werden door de kerk met de nek aangekeken. In die sfeer kwam de paus naar Nederland. De stemming was: wat moet die man hier?''

Worstelde u met de vraag of u het moest doen, die kritische toespraak?
,,Nee, het was duidelijk dat er geen kritische geluiden werden geduld bij het bezoek. Dat sterkte mij alleen maar. Ik wilde de stem zijn van de zwakkeren.''

Hoe bereidde u zich voor?
,,Ik ben bij het aanpassen van de oorspronkelijke tekst, die was geschreven door de Missieraad, geholpen door de pastor uit de kerk in Peize in die tijd, Judith van der Werf. Ik wilde niemand kwetsen. Zij stond er helemaal achter. Ik weet nog dat de regisseur van de tv-uitzending waarin mijn toespraak zou worden uitgezonden, belde om wat dingen door te nemen. Aan hem vroeg ik wat er zou gebeuren als ik door de zenuwen van de oorspronkelijke tekst zou afwijken. Ik wilde natuurlijk weten of ik niet zou worden weggedraaid als ik mijn eigen tekst zou voorlezen. Ik had alles strategisch en tactisch voorbereid.''

Wat veranderde u in de tekst?
,,Ik heb vier alinea's toegevoegd die goed in de tekst pasten. In die tekst stond: 'Gaan wij geloofwaardig om met de gemarginaliseerden in de samenleving?'. Ik heb erachter gezet: 'en de kerk'. Het paste prachtig. Een andere zin die ik toevoegde was: 'Gaan we geloofwaardig om met het herderschap van Christus als bisschoppen boven ons tronen in plaats van met en te midden van ons op weg zijn?' Dat vond ik ook echt. Nog steeds. De bisschoppen zijn de slippendragers van de paus.''

Hoe reageerde de paus?
,,Het werd direct vertaald. Hij begreep het heel goed, maar was onverstoorbaar. Aan de bisschoppen kon ik ook niets zien. Verder hoorde ik boegeroep en applaus. Toen ik in de zaal ging zitten, zeiden de mensen van de Missieraad: 'Fantastisch!' Kardinaal Simonis vond dat ik de dag had bedorven, bisschop Bomers van Haarlem schreef me dat ik de paus had beledigd.''

U bent altijd die vrouw gebleven die de paus aanviel.
,,Tot op de dag van vandaag ben ik blij dat ik het deed. Er waren negatieve reacties, maar vooral positieve. Ik heb meer dan vijfhonderd brieven gekregen. Radio Toronto belde, er kwam post uit Australië, Nieuw Zeeland, ik was op tv in Zwitserland. Uit Saoedi-Arabië kwam een pakket met moslimpropaganda omdat ik tegen de paus was. Waarom ik niet bij de islam kwam.''

Heeft uw toespraak geholpen?
,,Nee, het heeft helemaal niks geholpen. Ik snap best dat de paus het celibaat niet direct afschafte, maar hij heeft ook geen moeite gedaan de progressieven en conservatieven een beetje dichter bij elkaar te brengen. Onbegrijpelijk. Waarschijnlijk omdat hij een Poolse paus was, waar het belangrijk was de kerk als één blok te laten fungeren, tegen het communisme. In zijn ogen was kritiek absoluut niet mogelijk, omdat je daarmee de kerk zou verzwakken.''

Wat is nu, twintig jaar later, uw oordeel over deze paus?
,,Hij heeft ook geweldige dingen gedaan. Hij is medeveroorzaker van de val van de Muur geweest, hij heeft geweldige dingen gezegd over armoede, hij sprak zich uit tegen de oorlog in Irak. Op wereldschaal heeft hij invloed gehad. Maar binnenkerks was hij zo conservatief, bijna spastisch.''

Verandert uw leven nu hij dood is?
,,Mijn leven is verdeeld in het leven voor de toespraak en na de toespraak. Het heeft veel met mij gedaan. Ik voelde me opgelucht dat ik het had gezegd, ik was echt trots op mezelf. Mijn leven is verbonden met deze paus. Dus dit is het einde van een tijdperk. Ik denk dat ik het nu kan loslaten. Ik ben na mijn toespraak twintig jaar lang door de media achtervolgd, maar ik ben blij dat ik nog één keer kan uitleggen waarom ik het heb gedaan. Ik denk dat het nu klaar is.''

Reformatorisch Dagblad

LONDEN (ANP) – De strenge veiligheidsmaatregelen voor Britse vluchten die zijn genomen na de aanslagen in de Verenigde Staten op 11 september 2001, worden versoepeld. Vanaf 25 april mogen passagiers scherpe voorwerpen zoals nagelschaartjes en breinaalden weer in de handbagage meenemen. Ook mogen ze aan boord eten met echt bestek. Dat meldden Britse media maandag.

Volgens de Britse luchtvaartautoriteiten is door maatregelen als afgesloten cockpits, camera’s en bewakers aan boord het verbod op sommige scherpe voorwerpen niet meer nodig. De beveiliging van de drukste drie Britse luchthavens (Heathrow, Gatwick en Stansted) namen in het eerste jaar dat het verbod gold 15.000 scherpe voorwerpen van passagiers in beslag.

Trouw Door Guus van Duin

Een vogelsoort die nog nooit in Nederland is gezien, daar raakt een vogelaar aardig opgewonden van. En helemaal als het er twee op één dag zijn: een keizerarend en een killdeerplevier.

Al dik honderd vogelaars stonden gisteren bij het krieken van de dag bij het Overijsselse Ossenzijl te wachten op een 'nieuwe' voor Nederland: de killdeerplevier. De dwaalgast uit Noord-Amerika werd zondag ontdekt door Stellingwerver Ruurd-Jelle van der Leij. Nadat de vogel door collega-vogelaar Henny Brandsma was gefotografeerd, werd de waarneming wereldkundig gemaakt -tot chagrijn van Neerlands vogelaars te laat om er nog voor donker naar te gaan zoeken.

Het ontevreden gevoel verdween gisteren snel toen de vogel op vrijwel dezelfde plek werd teruggevonden. Hij foerageerde in een weiland, beurtelings in Overijssel en Friesland, doordat de provinciegrens hier de voorheen sterk kronkelende loop van de Linde volgt.

Voor de leek is een killdeer misschien een grauwbruine vogel, volgens de toegestroomde aanwezigen is hij ronduit een beauty: een langgerekt lichaam van 25 centimeter, korte poten en snavel, een oranje stuit, en vooral de zo karakteristieke dubbele zwarte borstband. Een soort bontbekplevier, maar dan wat groter. De vogel vloog tot groot genoegen van de vogelaars een paar keer over hen heen, waarbij zijn karakteristieke vluchtroep te horen was. Zijn Nederlandse maar ook Engelse naam dankt de killdeer overigens aan zijn baltsroep: 'kill diii'.

De killdeerplevier is waarschijnlijk nog geen tien keer op het vasteland van Europa gezien. In Engeland is hij iets minder zeldzaam. Een vogel die op dit moment mogelijk nog in Norfolk verblijft, was de eerste twitchbare in twintig jaar. Dat wil zeggen dat hij kon worden bekeken door meer mensen dan alleen de ontdekker.

Eveneens op zondag ontdekten Ruud van Beusekom en René Alma bij de Kamperhoek (Fl.) een onvolwassen keizerarend. Ook deze vogel kon worden gefotografeerd. Zo'n tien andere vogelaars zagen de arend -spanwijdte twee meter- langzaam opschroeven en naar het noordoosten verdwijnen. Hij is op zijn verdere tocht niet door anderen gezien.

Keizerarenden broeden vanaf het zuidoosten van Europa oostwaarts. Ook deze soort was nog niet eerder in ons land gezien. Een geïsoleerde en zeer kleine populatie van een nauwe verwant, de Spaanse keizerarend, broedt op het Iberisch Schiereiland.

Op de Nederlandse vogellijst prijken nu 467 soorten.

NU.NL

Laat ik me hier niet opwerpen als de meest gelovige persoon op aarde.

Dat ben ik niet, zal ik ook nooit worden. Toch heb ik zaterdag en zondag met vocht in mijn ogen het nieuws rond het overlijden van Johannes Paulus II tot me genomen. Ik was overdonderd. Als persoon heeft Karol Wojtyla (1920 - 2005) diepe indruk op me gemaakt, vooral op de manier waarop hij zich inzette voor de wereldvrede. Onvermoeibaar en vol overgave.

NU.NL

ROTTERDAM - "Lonsdale-jongeren zijn potentiële tijdbommetjes", aldus Gé Grubben van het Landelijk Bureau ter bestrijding van Rassendisciminatie (LBR) maandag. "Nu hebben de meesten geen politieke ideologie, maar die kunnen ze wel gaan vormen."

Grubben reageert op de vechtpartij die zaterdag in Venray uitbrak tussen ongeveer zestig mensen van Turkse afkomst en een twintigtal Lonsdale-jongeren. Deze hadden de ruiten van een moskee ingegooid en raakten slaags met de groep Turken die hun moskee verdedigden.

Engels bokskledingmerk
Het Lonsdale-merk dat van oorsprong een Engels bokskledingmerk is, wordt geassocieerd met rechtsextremistische ideeën en racisme. In het woord Lonsdale zouden de letters NSDA verwijzen naar de NSDAP (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), de nazipartij van Adolf Hitler. In de grote steden lopen ook jongeren met deze kleding rond, maar op het platteland wordt de kleding vaak versierd met buttons of sticksels met symbolen van bijvoorbeeld de White Power-beweging, waardoor de associatie met het rechtsextremisme groter wordt.

Grubben pleit voor het onaantrekkelijk maken van de Lonsdale groep. "Het moet voor jongeren onaantrekkelijk zijn om zich bij die groep aan te sluiten. Met een mentoruurtje op school kom je er dan niet mee." Grubben ziet graag dat er een lik-op-stuk-beleid gevoerd wordt door alle instanties en wil ook graag dat de gemeente dit samen oppakken. "Er moet heel duidelijk gemaakt worden dat dit gedrag niet te toleren is."

Slecht idee
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) reageert negatief op de ideeën van het LBR om een gemeentelijke aanpak te stimuleren. "Een gemeente heeft de middelen niet om dit soort gedrag te voorkomen. Bovendien komt het niet tegemoet aan de locaal specifieke problemen. Het is een slecht idee", aldus een woordvoerder. In het kernbeleid Veligheid is opgenomen dat gemeenten een regierol hebben om in samenwerking met alle instanties als politie en GGD, alleen bij herhaaldelijk voorkomen in te spelen op problemen.

Tegenreactie
Het gedrag van de Lonsdale-jongeren roept een tegenreactie op van anderen in de samenleving. "Turken of Marokkanen in Nederland hebben een netwerk aan mensen die ze kunnen oproepen. Je hoort nu al dat groepen het recht in eigen hand nemen. Er wordt op Lonsdale-jacht gegaan, alleen omdat ze die kleding aanhebben. Niet omdat ze bepaalde sympathieën hebben of zich er naar gedragen hebben", aldus Grubben."Het zet de samenleving onnodig op scherp."

Grubben ziet overigens ook graag dat gemeenten de ouders aanspreken op het gedrag van hun kinderen. "Het moet voor iedereen duidelijk zijn aan welke regels je je in Nederland moet houden, dus ook voor ouders die aan de zijlijn van een voetbalwedstrijd bepaalde teksten roepen."

Nederlands Dagblad Door onze correspondent Hans Geleijnse

VATICAANSTAD - Karel Kasteel, de hoogste Nederlander in het Vaticaan, werd er zaterdagavond bij geroepen, toen duidelijk werd dat de paus stervende was.

,,Wees blij, want ik ben ook blij.'' Dat waren volgens monseigneur Karel Kasteel de laatste woorden van Johannes Paulus II. Nederlandse hoogste vertegenwoordiger in de Vaticaanse curie heeft ze niet zelf gehoord. Maar de Poolse nonnen die de paus tot zijn dood hebben verpleegd, hebben het hem verteld. ,,Ze hebben zijn laatste uitspraken allemaal opgeschreven.''

Kasteel is decaan van de Apostolische Kamer, de rechterhand van de camerlengo, de kamerbewaarder van de paus. Dat is de Spanjaard Martinez Somalo, die als eerste de dood van een paus moet vaststellen.

Somalo en Kasteel werden zaterdagavond om half acht naar de pauselijke vertrekken geroepen. ,,Het was toen duidelijk dat hij het niet lang meer zou maken. Nee, ik was er niet bij toen hij om zeven over half tien de laatste adem uitblies. Ik heb me discreet op de gang teruggetrokken, want bij de paus waren op dat moment slechts de paar mensen die in de laatste dagen aan zijn bed zaten.''

Kasteel werkt al sinds 1964 in het Vaticaan. ,,Ik vind de volstrekte soberheid, zeg maar armoede, van de pauselijke vertrekken indrukwekkend. Johannes Paulus was een man die echt niets voor zichzelf wilde'', vertelt Kasteel. ,,Zijn testament vermeldt slechts dat als er iets na te laten valt, dat naar zijn persoonlijke secretaris gaat, bisschop Stanislaw Dziwisz. Deze paus heeft geen persoonlijke bezittingen. De brandkast in zijn vertrekken is nooit gebruikt, in geen 26 jaar zelfs open geweest.''

Emotioneel werd Kasteel niet toen het lichaam van de paus uit de slaapkamer werd gehaald. ,,Je moet je werk doen, bovendien verwerkt ieder het op zijn manier.'' Kasteel is een routinier; het is al de vijfde keer dat hij bij een pauselijk afscheid is.

Johannes Paulus II had een 'prachtige uitdrukking' op zijn gezicht, vertelt hij. ,,Dat raakt je heel diep. Je kon zien, dit is het gezicht van een man die weet dat hij naar zijn Doel gaat.''

De Apostolische Kamer, de beheerder-schatbewaarder van het Vaticaan, regelt alles rond de begrafenis en ook de organisatie, inclusief de beveiliging, van het conclaaf waar een nieuwe paus wordt gekozen.

Over het komende conclaaf kan hij niet veel kwijt. ,,Er wordt natuurlijk al geruime tijd door kardinalen over de pauskeuze gesproken. En er zijn nu de dagelijkse vergaderingen van het college van kardinalen, wat ook een voorbereiding op het conclaaf is. Maar dat wil nog niet zeggen dat de kaarten al zijn geschud voor het conclaaf begint. Het kan best nog een toer worden om een tweederde meerderheid voor een kandidaat te vinden.''

Kasteel kan zich vinden in de veel geuite veronderstelling dat de volgende paus óf een Italiaan is óf uit Latijns-Amerika komt, waar de meeste rooms-katholieken ter wereld wonen. ,,Maar zeker weet je het nooit. Al die namen die circuleren, dat zegt helemaal niks.''

NRC Handelsblad Door onze redacteur Margriet Oostveen

ROTTERDAM, 2 APRIL. Politie en onderzoekers naar extreem-rechts zien door heel Nederland jongeren in zorgwekkend tempo radicaliseren. Het hoofd van de regionale inlichtingendienst RID in Utrecht noemt ,,het proces van radicalisering'' in zijn regio ,,potentieel gevaarlijker dan moslimterrorisme''.

Uit een rondgang blijkt dat politie en gemeenten in verscheidene plaatsen onderzoeken naar 'Lonsdale-jongeren' zijn begonnen. Het gaat om overwegend autochtone tieners die het kledingmerk Lonsdale dragen. Een harde kern uit zich racistisch en genereert meer overlast en geweld dan tot nu toe bekend was.

Onderzoekers van de Universiteit Leiden en de Anne Frank Stichting telden de eerste maand na de moord op Theo van Gogh 106 gevallen van antimoslimgeweld. Bij ruim een kwart daarvan waren Lonsdale-jongeren betrokken. Recentelijk doen zich steeds nieuwe incidenten voor. In Uden werd vorig weekeinde voor de tweede maal een islamitische school in brand gestoken.

Onderzoeker J. van Donselaar moet de precieze tellingen over de laatste maanden nog afronden. Gevraagd naar de landelijke cijfers over incidenten rond Lonsdale-jongeren zegt hij dat het om ,,alweer een veelvoud'' gaat van eerdere inventarisaties. ,,Zeker is dat het veel meer is dan we zelf aanvankelijk dachten, en dat het toeneemt.'' Gevraagd naar de regio's die er het meeste last van hebben: ,,Er zijn eigenlijk nog maar heel weinig gebieden waar het níet voorkomt.''

Politie en jeugdonderzoekers beschouwen Lonsdale-jongeren temeer als een gevaar, nu een algemeen klimaat van verrechtsing hen sneller tot daden aanzet. ,,Vanuit de openbare orde gezien vormen ze een potentieel kruitvat'', aldus districtschef W. van Amerongen van de politie in Venlo. J. van Donselaar: ,,Die jongeren lijken te handelen in de geest van wat veel ouders ook vinden. Ik kan me geen jeugdcultuur herinneren die zo mééging in een maatschappelijke controverse.''

Politie en onderzoekers maken zich ook grote zorgen om jongeren van allochtone afkomst die autochtone racistische jongeren opzoeken. In Veenendaal en Geldrop deden zich onlangs massale vechtpartijen voor. Politiekorpsen proberen weinig ruchtbaarheid te geven aan nieuwe incidenten uit vrees voor een sneeuwbaleffect.

Het Parool

NEW YORK - Opnieuw is een hoge VN-functionaris aangeklaagd wegens seksuele intimidatie. Ditmaal gaat het om Carina Perelli, een verkiezingsexpert die mannelijke collega's zou overladen met seksueel getinte opmerkingen en onwelkome avances.

Dat staat in een onderzoeksrapport naar aanleiding van klachten afkomstig van medewerkers van Perelli, een 48-jarige Uruguayaanse politieke wetenschapper.

Eerder trad Ruud Lubbers af als Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen omdat hij een medewerkster onzedelijk zou hebben betast.

Naast Perelli's seksuele intimidatie zou er sprake zijn van het treiteren van medewerkers op het werk, misbruik van fondsen en slecht management. Perelli zou medewerkers herhaaldelijk in verlegenheid brengen met vragen over hun seksuele activiteiten.

Ze werkt aan een schriftelijke reactie op de klachten. Volgens een collega zei Perelli onlangs: ''Ze kunnen me niets maken, ik ben een vrouw en afkomstig uit een land in de Derde Wereld.'' Perelli is reeds negen jaar hoofd van de verkiezingsdivisie van de VN, die uit dertien personen bestaat. Klachten over haar optreden kwamen voor het eerst in de openbaarheid in 2003 tijdens een bijeenkomst van het personeel.

De Uruguayaanse geldt binnen de VN als een rijzende ster. Haar afdeling, onderdeel van het departement van politieke zaken van de VN, hielp onder meer bij het organiseren van verkiezingen in landen als Irak, Afghanistan, Haïti en Liberia.

Lonsdaler Dwayne van den Berg (16) en moslima Firdaus Elhani (17) in debat. Foto Koen Verheijden.

AD.nl Door Fred Kramer

Allochtonen en 'Lonsdalers' stonden gisteren lijnrecht tegenover elkaar in het eerste schooldebat.

Het Graaf Huyn-college in Geleen probeert problemen op te lossen met gesprekken.

,,Het kán zijn dat ik over vijf jaar mijn hoofd heb kaalgeschoren, kistjes aan mijn voeten draag en de Hitlergroet breng, maar ik denk het niet.''

Het lijkt ook erg onwaarschijnlijk dat Firdaus Elhani (17) een dergelijke gedaantewisseling zal ondergaan. Ze loopt nu nog met een hoofddoek en stelt haar Marokkaanse identiteit boven alles.

Lonsdaler Dwayne van den Berg (16) denkt er precies zo over. Zijn kale kop, oorbellen, Lonsdale-kleding en muziek zal niemand hem afnemen, ook al wordt hij daardoor voor racist uitgemaakt.

Toch zitten de twee bijna als broer en zus naast elkaar en hebben ze heus wel respect voor elkaars mening. Alleen moeten ze niet op andermans terrein komen, want daar komen problemen van. We laten elkaar het best met rust, is hun conclusie.

Respect, eigenwaarde, gelijkheid, maar ook angst, onmacht en haat. Het waren gisteren enkele steekwoorden in het eerste schooldebat tussen Lonsdalers, allochtonen en 'tussengroepers' van het Graaf Huyn-college in Geleen.

In drie sessies en voorafgegaan door enkele gesprekken mochten 90 leerlingen van elke groepering elkaar in een debat het vuur na aan de schenen leggen. Want normaal gesproken borrelt het geregeld op het 2500 leerlingen tellende college.

De jongeren trekken zich terug in groepjes en proberen dan de andere groep te provoceren. Dat gaat gepaard met veel symboliek. Het dragen van Lonsdale-kleding wordt geassocieerd met racisme en sommige jongeren lopen op kistjes met witte veters (White Power) of rode veters (moord gepleegd).

Daar tegenover staat de groep allochtonen die vooral verbaal terugslaat ('Lonsdalers zijn nazi's') en niet te beroerd is om een nog grotere groep op te trommelen als het echt mis gaat.

Tot nu toe is dat niet gebeurd - op een paar akkefietjes na. Maar Jan Fasen, directeur onderbouw vmbo, nam na een bedreiging op de moskee in Geleen het zekere voor het onzekere. Hij sloeg de weg in van de dialoog. Iets waarnaar in andere steden reikhalzend wordt uitgekeken, want veel scholen hebben soortgelijke problemen.

Het debat leidt deze middag niet tot panklare oplossingen. Daarvoor liggen de meningen te ver uit elkaar. De gesprekken zijn meer van verkennende aard en dienen vooral om de eigen identiteit nog eens te benadrukken. 'Wij zijn nu eenmaal wie we zijn en daar zijn we trots op', is een veelgehoorde mening.

,,Alle problemen komen voort uit onze menselijke natuur'', filosofeert Pieke Roelofs (15). ,,Mensen willen nu eenmaal graag bij een groep horen. In een groep voel je je namelijk veilig.''

Ook godsdienst speelt een grote rol. Volgens Hammid Boekyoud (16) is het samen met de cultuur hét bindmiddel voor allochtonen. Daar ga je voorzichtig mee om. En dat gezeur over integratie zit de meeste Marokkanen al tijden dwars.

,,Wat nu, integratie!'', roept Firdaus fel. ,,Ik spreek Nederlands en Limburgs. Je bent hoe je je voelt. Ik voel me Marokkaans, dus spreek ik ook Marokkaans.''

Na de gesprekken kunnen de jongeren een andere lokaal in om even te 'chillen'. Ze staan al snel weer bij hun eigen groepje. Fasen beseft dat het nog even zal duren voordat er resultaat te zien zal zijn op het schoolplein, maar de eerste aanzet is gegeven.

,,Het probleem is dat de jongeren als ze thuis komen amper over deze zaken met hun ouders praten'', zegt Fasen. ,,Allochtone jongeren stappen eenmaal thuis in een volslagen andere cultuur en autochtone jongeren kunnen vaak hun verhaal niet kwijt doordat beide ouders werken.''

Het Graaf Huyn-college praat daarom buiten de schoolmuren verder met jeugdzorg, politie en wijkraden. ,,Met 7 uur begeleiding op school alleen kom je er niet.''